ЎЛИМДАН КЕЙИНГИ ҲАЁТ… (2-қисм)

0

 

 

***

 

Шафқатсиз куч мени ҳимоячиларимдан ажратиб қўйгач, шу лаҳзадаёқ айлана атрофимни қора шарпалар ўраб олишди. Улар бошимга қоп-қора матони ёпиб қўйишди. Энди мен ҳеч нарсани кўра, эшита олмас, сўзга тилим айланмас эди. Вужудим музлаб, ҳеч нарсани ҳис этмай бораётганимни идрок этиб турардим.

Шунда бобомнинг: «Қўрқма! Ибодат қил!» деган сўзларини эсладим. Афсуски, бирор сўз ёдимга кела қолмасди. Шунда ўзимни зўрлаб, Москвадаги квартирамиз деворига осиб қўйилган илоҳа ҳайкалчасини эсладим. Эсладим-у, ибодатга тилим айланди.

— Худойим, менга кўмак бер!.. — дея олдим.

Бошимдаги мато бирдан ғойиб бўлди. Лекин ҳамон жинлар устимдан босиб туришарди. Янада бардамликка юз тутиб баландроқ овозда илтижо қилиб кўрдим.

— Ёр-дам бер!..

Ана энди жинлар мени озод этишди. Мен барибир нола қилишда давом этавердим.

Жинлар ниҳоят устимдан тушишди. Аммо буткул ғойиб бўлишмади.

Улардан халос бўлдим-у, ўзимни жинларнинг танасига маҳкамланган узун темирга бойланган ҳолда кўрдим. Икки ёнимда жуда-жуда тор деворлар зоҳир бўлди. Бу девор мени хоҳланган вазиятда қисиб йўқ қилиши тайин эди.

Шунда ҳеч қачон қилмаган ишимни амалга оширишга, яъни, чўқинишга аҳд қилдим. Ўнг қўл бармоқларимни маҳкам қисиб пешонамга йўлладим. Афсуслар бўлсинки, қўлим ўзимга бўйсунмасди. Чап қўлим билан мажбуран ўнгини пешонамга олиб бордим. Сўнгра бармоқларимни қорнимга туширдим. Аммо ўнг қўлни елкамга кўтариш буткул мушкул эди. Барибир зўр бериб бу амални ҳам бажо этдим. Ҳа, чўқинишга эришдим!..

Чўқинганим ҳамоно темир ўзидан тўқ қизил нур таратиб мени озод этди. Деворлар ҳам ғойиб бўлди. Тепамда мовий осмонни кўрдим. Хурсандлигимданми, азбаройи қўрқиб кетганимданми, тинимсиз пичирлардим:

— Худойим, кўмак бер, кўмак бер, кўмак бер!!!

Билмадим. Қанча вақт нола қилганим ёдимда йўқ. Тўсатдан жинлар халқаси атрофимда айланиб, аянчли товушда чийиллай бошлади. Бу товуш нафақат овоз чиқаришга қўймас, балки, нақ миямга урилиб, вужудимда кучли оғриқ пайдо қиларди. Мен барибир нола қилишда давом этавердим.

Ва олисдан қулоғимга ёқимли куй эшитилгандек бўлди. Куй таралиши билан жинларнинг аянчли товуши тинди. Таналари ўз-ўзидан кулга айланди. То жинлар бутунлай йўқ бўлиб кетмагунча ёқимли куй янграйверди.

Қийноқлардан халос бўлганимга яна бир карра амин бўлиш ниятида ортимга ўгирилган ҳам эдимки, ёнимда фариштам ва бобом ҳозир бўлишди.

— Ўзимнинг ақлли неварагинам! — эркалай бошлади бобом мени маҳкам бағрига босиб.

Кўрдимки, бобом унсиз йиғларди.

— Нега йиғлаяпсиз? — сўрадим ундан хавотир аралаш. — Мени дуо қилдингизми?

— Ҳали ҳеч кимни бу қадар узоқ муддат дуо қилмагандим. — деди бобом кўз ёшларини арта-арта. — Кўрдингми, ғуруринг сени сал қурса бадном этаёзди?

— Ҳозир уни ортиқча қийнашнинг ҳожати йўқ. — гапга аралашди фариштам. — Халос бўлдими, шунинг ўзи катта гап.

— Халос бўлмади, — деди бобом. — Уни Худойимнинг ўзи асраб қолди.

— Ҳа, Худойим бечораларга ҳамиша меҳрибон. — жавоб қилди фариштам ва шоша-пиша чўқиниб олди.

Мен унинг чўқинишини кузатарканман, бу амал қандай тўғри бажарилиши хотирамга жойлашга уринардим.

— Энди жинлар ҳужум қилишмайдими? — умид билан сўрадим мен. — Ё яна қийноқлар борми олдинда?

— Ҳали синовлар якун топмади. — деди фариштам. — Ҳеч бир руҳ барча синовлардан ўтмагунча манзилига ета олмайди. Мабодо дўзах синовларида омадинг чопмай қолмаса… Негаки, фақат илоҳий руҳларгина дўзахни айланиб ўта олишади. Бошқалар албатта унинг синовларига рўбарў бўлишади. Биз синовларнинг ярмидангина ўтдик холос.

— Тағин жинларга дуч келарканмиз-да! — дедим қовоғимни уйиб…

Нимаям қилардим? Фариштам жавоб қилиш ўрнига мени қанотлари остига олиб осмонга кўтарилди. Бобом биздан сал орқароқда учиб борарди.

У ҳақ экан. Боягина менга азоб берган даҳшатларни унутиб улгурмай, тағин устимга жинлар тўдаси ёғилиб, мени ғийбатчилик, ичи қоралик, жаҳлдорликда айблай бошлашди. Лекин иш калтаклашларгача етиб бормади. Тириклигимда ашаддий суюқоёқ, енгил табиатли бўлсам-да, кўпчилик дилхираликларни унутиб юборадиган, ўзимнинг айбимни ҳам тан олишга қодир аёл саналганим сал кўмак берди.

Бунда фариштамнинг ҳам ҳиссаси кўп эди. У жинларга бир талай яхши ишларимни мисол қилиб келтирди. Яъни, бир куни оламдан ўтган ҳамкасбимнинг оиласига маошимнинг ҳаммасини топширганим, ёки гадойга сўнгги тийинларимни берганим… Қизиғи, шундай майда-чуйда эзгу ишларни ҳам жинлар ҳисобга олишди.

Ана шундан сўнг жинлар менга барча хафа қилган одамларнинг исмларини эслашни буюришди. Вой, қандай қилиб ҳаммасини эслаб қолишим мумкин, ахир?.. «Қўлларингдан келганини қилаверинглар, айтмайман!» деб туриб олдим. Ана шу гапим туфайли бизни ўтказиб юборишди.

Биласизми, навбатдаги синовни эслаш мен учун жуда-жуда оғир. Кўз ўнгимга келтирсам, ҳануз юрагим орқага тортиб кетади.

— Олдинда қотиллик сўроқлари кутаяпти. — деди фариштам.

Мен бўлсам, бепарво қўл силтадим.

— Бемалол ўтиб кетамиз. Тириклигимда пашша ва чивинларни ҳисобга олмаса, ҳеч кимни ўлдирмаганман.

— Ўша пашша, чивинларни ҳам ҳисобингга ёзишлари мумкин. — деди фариштам. Бунақа ҳодисалар жуда кўп бўлган.

— Тўғрисини айт, — дея фариштамга юзланди бобом. — Ростдан ҳам неварам ҳеч кимни ўлдирмаганми?

— Шунақасиям бўлган! — қисқа жавоб қилди фариштам…

Бу гапни эшитган бобом секин ўнг қўлини туморга босди.

Тепамизда навбатдаги қора булутлар тўдаси пайдо бўлди. Сал ўтмай, врачларникига ўхшаб кетадиган оқ халатларда жинлар йўлимизга кўндаланг бўлишди. Баъзиларининг халати қонга бўялганди.

— У ўғли Александр ва Татьяна, Анастасия исмли икки қизини ўлдирганликда айбланади! — эълон қилди жинлар каттаси. Ва қонга бўялган панжаларини баланд кўтарди.

— Ие, бу нимаси? — ҳайрон бўлиб сўрадим мен. — Менинг ҳеч қачон фарзандим бўлмаган!..

Ҳа, мен уларга ўн саккиз ёшимда жазманимдан ҳомиладор бўлиб қолганларим ва ҳомилани ҳар гал олдириб ташлайверганимни айтиб ўтирмадим.

— Александр деган ўғлингни ҳозир сенга кўрсатамиз! — деди жинлар каттаси. Қизларинг эса жазманинг фикрига кўра албатта туғилиши зарур эди. Аммо сен ўз билганингдан қолмадинг.

Жинлар мени фариштам ва бобомнинг бағридан тортиб олиб қоронғи йўлак бўйлаб нари олиб кетишди. Улар йўл-йўлакай бараварига «Ҳозир ўғилчангни кўрасан, севимли онажони!» дея ҳайқиришарди.

Биз деворлари ажойиб тарзда таъмирланган, ўртасида бассейни бор катта залга кириб бордик. Бассейндан буғ чиқар, бадбўй ҳидига тоқат қилишнинг сира имкони йўқ эди. Йўқ, мени жинлар бассейн бўйига судраклаб бориб пастга назар ташлашга мажбур этганларидаги даҳшатларни тасвирлаб бера олмайман.

Ҳушимдан кетиб қолибман. Кўзларимни очганимда, тепамда бобом турганини кўрдим. Фариштам ҳам унинг ёнида эди.

— Яна озгина чидагин, болам! — шивирлади бобом.

Ҳа, ҳали бу ҳаммаси эмас экан.

— Ана энди ҳаётингдаги даҳшатларни намойиш этамиз! — деди жинлар каттаси.

Кўз ўнгимда катта оқ экран намоён бўлди ва Питердаги чиройли, қадимий уй кўрсатила бошланди. Бу уй қачонлардир Кадет корпуси эди. Шу ерда Лермонтов таҳсил олган. Кейинчалик бу уйни туғруқхонага айлантиришган.

Уй экранда катталашиб, ичкарисида қўрқибгина турган ёш бир аёлни кўрдим. У ўзидан ёши улуғроқ бошқа бир аёлга маҳкам ёпишганча турарди…

Ҳа, дарҳол эсладим. Ойим мени аборт қилиш учун олиб келганди. Ўшанда мен аниқ бир қарорга келиб, аборт хонасига зинапоялардан кўтарила бошлагандим.

Намойиш этилаётган фильмда ҳаммаси бошқача тасвирланганди.

— Мен боламни нобуд қилмайман! — қичқирдим мен тўсатдан ва қоча бошладим. Онам эса менга етиб олиб уқтира кетди.

— Кўзингни оч, аҳмоққинам! Ўз ҳаётингни расво қиласан-ку! Озгина чидасанг, тамом! Ҳаммаси яхши бўлади! Ҳомиладан халос бўласан!

Сўнгра бошқа бир фильм кўрсатилди. Унда мен ўғил туғдим. Исмини Александр деб қўйдим. Жазманим севиниб кетди. Кейинчалик биз турмуш қурдик ва биргаликда педагогика институтида таҳсил олдик. Шаҳарнинг қайсидир четида мўъжазгина уйимиз, ҳовлида итимиз бор эди. Биз бахтли ҳаёт кечирардик. Кейинчалик икки қизли ҳам бўлдик. Исмларини Настя, Татьяна деб қўйдик. Ўғлимиз Саша улғайиб, руҳоний бўлди. Уни Александр ота деб атай бошлашди. Бу ҳаётда онам биз билан бирга яшаб, болаларимни, кейин невараларимгача тарбия қилди. Саша ажойиб би қизга уйланди. Улар икки ўғил, икки қиз кўришди. Аста-секинлик билан онам иккимиз художўйларга айланиб бордик. Албатта Сашанинг таъсирида.

Фильм оиламиз аъзолари ўтириб биргаликда чой ичаётган жойда тўхтатилди. Ортимиздаги деворга каттакон тақвим илиб қўйилган, унинг остига «21 июл 1990 йил» деб ёзиб қўйилганди. Бу менинг ҳақиқий ҳаётдаги оламдан ўтган куним эди.

— Давом эттиришга ҳожат йўқ. — деди жинлар каттаси. Агар бунинг қалби бўлса, бу фильмни томоша қилиб ҳўнг-ҳўнг йиғлаган бўларди.

— У шундоқ ҳам керагича жазосини олди! — мени ҳимоя қилишга ўтди фариштам. — Кўрмаяпсанми, йиғлаяпти?!.

— Дўзах кўз ёшларга ишонмайди! — деди жинлар каттаси. — Йиғласа йиғлайверади-да!..

— Сен ноҳақсан! — гапга аралашди бобом. — У бутун умр тавба қилиб яшаган

— Тавба қилган? Қайси черковга кириб тавба қилган?

— Ҳа, бу ҳақиқат! — деди фариштам ва қўлини экран томон чўзди. Шу лаҳзада бошқа бир манзара намоён бўлди.

Биз Георгий билан болалар боғчаси рўпарасида турибмиз. Чор атрофда болажонлар қийқириб ўйнамоқда. Мен тез-тез унга таънали боқар, кўзларимдан дувиллаб ёш оқарди.

Бу манзара ниҳоят топгач, бошқаси кўринди. У ерда Георгийни навбатдаги хиёнати учун тинимсиз койирдим ва унга: Майли, йўқол! Бахтли бўл!: дея қичқирардим.

Тасвир тугаб экран ўчди. Менинг хотираларимда ўша ҳодисанинг ўзгинаси жонлана бошлади. Ҳа, Георгий мен билан бола масаласида гаплашишни истамас, хиёнат қилишда, бегона аёлларнинг ортидан чопишда эса ҳамон давом этарди.

— Майли, руҳингизни олинг-у, бу ердан йўқолинг! — деди жин кутилмаганда. — Бу гуноҳи учун жазосини олди. Лекин олдинда уни жиддий синовлар кутади. Қани, ўшалардан ҳам бир ўтиб кўрсин-чи!

Биз йўлга тушдик. Қалбим тунд эди. Вужудимни қандайдир ёқимсиз, аччиқ дард кемирар, гоҳ қусгим, гоҳ ўзимни ҳушдан кетаётган каби ҳис этардим.

Афсус! Нега тириклигимда Худога нолалар қилмадим? Нега художўйлик йўлидан кетмадим? Нима учун болажон бўла олмадим?..

Қанча йўл босдик, билмайман. Олдимизни қуюқ туман қоплаб, яқингинамизда пуштиранг тошлардан бунёд этилган баланд қалъа кўринди. Қалъа эшиги тепасига ранг-баранг олов билан «ХУШ КЕЛИБСИЗ!» деб ёзиб қўйилганди. Ичкаридан эса, қандайдир мусиқа янграрди.

Қалъага яқин келгач, беихтиёр этим жунжикиб вужудимни титроқ босди. Чунки… Қалъа зинога муккасидан кетган эркак ва аёллар танасидан қурилган экан. Жазманларнинг юзлари тилинган, оғзи очиқ ҳолда инграшар, кўзлари ўйиб олинган, қалъа деворидан қонли кўз ёшлар оқиб пастга тушарди.

— Адашганлар салтанати! — деди бобом.

— Э, мен адашмаганман. — дедим хотиржамлик билан. — Тўғри, кўп эркаклар билан яқин муносабат юритганман. Аммо ҳар гал чин юракдан, тоза қалб билан йўл тутганман.

Бобом негадир бу гапларимга хурсанд бўлмади.

— Менга қара, — деди у бўйнидан туморини ечиб қўлига оларкан. — мен дарвозанинг ташқари тарафида туриб сени дуо қиламан. Сен тезроқ жазолардан халос бўлишингни Худодан сўрайман. Манави туморни занжирга бойлаб узайтирамиз ва сен бир учини ушлаб оласан. Агар фариштанг сени жинлардан қутқара олмаса, ўзим занжирни тортиб ташқарига чиқариб олишга ҳаракат қиламан.

— Занжир калта-ку! — дедим елка қисиб.

— Сен ўша ўзинг айтган «соф севгинг»ни деб жуда узоқ кетмагансан деб умид қиламиз. Агар ҳақ бўлиб чиқсанг, занжир ўз-ўзидан узайиб боради. Акси бўлса, узилишга мажбур бўлади.

Шу пайт ичкаридан қип-яланғоч эркак, аёл жинлар тўдаси чиқиб келишди-да, мени ўраб олишди. Ўлай агар, тириклигимда бу қадар очиқ манзарани сира кўрмагандим.

— Қани, салтанатимизга марҳамат қилсинлар! — чивиллаб мени ичкарига бошлай кетишди жинлар. — Уялма, киравер! Сен бу ерда зерикиб қолмайсан! Бошингга шундай ишларни соламизки, туғилганларингга пушаймон ейсан!

Биз фариштам билан бирга ичкарига қадам қўйдик. Эҳ, бу ерда кўз кўриб қулоқ эшитмаган манзара намоён эди!.. Мусиқа садоси, эркак, аёл жинлар бир-бирларини қучоқлаганча рақс тушиши, барчанинг кўз ўнгида баъзилари бурчак-бурчакда бир-бирларининг пинжига кирганча ётишлари… Бу манзара ростини айтсам, одамнинг кўнглини айнитарди холос.

Менга бир қараганда, қурбақани эслатиб юборадиган, оғзи акуланики каби катта жин аёл яқин келди-да, орқамга шапатилаб бор овозда қичқирди:

— Ў, бизга янги қиз келибдими дейман? Хўш, ўз хоҳишинг билан орамизда қоласанми, ё…

— Нима ё? Бу билан нима демоқчисан? — сўрадим ундан.

— Ундан нима истайсиз? — орқамиздан етиб келган бобом жин аёлга савол ташлади.

— Менми?.. Бошимга ураманми буни? — ерга тупуриб лаб бурди жин. — Ҳозир у тириклигида кўнгилхушлик қилган эркаклар сонини ҳисоблаймиз ва уларга қўшиб буни ҳам тегишли жойга жўнатамиз.

— Бу ерда ҳисоблаб ўтиришнинг сира ҳожати йўқ. — дедим мен. — Менинг ҳаётимда учрашадиган, яшайдиган биргина эркак бўлган.

— Шунақа дегин? Вей, биргина эркаклар билан рисоладагидек яшаган аёллар бизнинг тепамиздан катта тезликда учиб ўтишади. Ҳозир биз санайлик, ўшанда биласан!..

Жин қўлидаги қутини очиб, ичидан бир даста беҳаё суратлар чиқарди. Не кўз билан кўрайки, суратда мен ўз севган кишим билан турардим. Қолганлари… Қолганларида бегона эркаклар… Биз беҳаёларча суратга тушган эдикки, нимадир дейишга ожиз қолдим.

— Бу менинг эрим Георгий! — дея олдим жинга зўрға.

— Қолганлари-чи? Ўйнашларинг-ку!

— Бу… Шунчаки кўнгилхушликлар эди.

— Ҳа-а, сен шуни кўнгилхушлик деб атйяпсанми?.. Лекин бу гапинг билан ҳеч нарса ўзгариб қолмайди.

Жин ўзининг яшил кафтини бурнимга яқинлаштирганди, унда оқ-пуштиранг яланғоч қиз сурати кўринди.

— Танияпсанми?

Мен яхшилаб назар солдим. Бу менинг ёшликдаги суратим эди

— Энди бунисига разм сол! — деди жин бошқа кафтини кўтариб.

— У кафтида менинг биринчи муҳаббатим экан. Жин икки кафтини бир-бирига яқинлаштирган эди ҳамки, биз муҳаббатим билан бир-биримизга маҳкам ёпишиб, ишқ лаззатидан баҳра ола бошладик.

Мен қотиб қолдим.

— Энди бу йигитчани, — деди жин. — сал нарига суриб турамиз. Ҳозирча сайр қилиб келсин! — У бир кафтини бошқасидан тағин узоқлаштирди ва биринчи муҳаббатим ўрнида иккинчиси пайдо бўлди. У ёш, навқирон шоир йигит эди. Биз шоир билан қисқа вақт учрашиб юрганмиз. Лекин жиннинг кафтида юз бераётган ҳодисаларга ишонишнинг сира имкони йўқ эди. Ҳозиргина биринчи муҳаббатим билан лаззатланган танам энди дарҳол шоирнинг қўйнига кирди. Жин сал туриб икки кафтини бир-бирига урди-ю, энди мен икки эркакнинг орасида қолиб уларни ўз меҳримдан баҳраманд эта бошладим.

— на энди сенинг ҳақиқий севгилинггаям етиб келдик! — деди жин.

Ҳақиқатан унинг кафти бўйлаб кичкина, кўп бошли, кўп қўлли ва кўпоёқли маҳлуқ кезар, қўллари, оёқлари менинг танамни икки эркакнинг қучоғидан юлиб олишга уринарди.

— Бу нимаси? — йиғлагудек бўлиб сўрадим мен жиндан. — Нега ёлғонларни намойиш этасан?..

— Бизда ёлғон бўлмайди. Ундан кўра, шартимга қулоқ тут. Энди бизнинг князимизни хурсанд қиласан. Шундай хурсанд қиласанки, ҳаммамиз маза қилиб томоша кўрайлик. Мана шу нарса сенга тайин этилган жазодир.

Қурбақасифат жин биз томон ёпирилиб кела бошлаган яшил булутга таъзим бажо айлади. Булут бирдан тарқаб, орасидан Шайтони лаин тиржайган кўйи чиқиб келди. У қип яланғоч, кулранг танаси кўнгилни ағдаргудек жирканч эди.

— Қани, ўзимнинг кичкина қайсарим! — дея менга тобора яқинлашиб келарди шайтон. — Икковимиз ҳақиқий севгини намойиш этамиз. Манавилар ҳам бир томоша кўришсин-да!.. Ўзим суякларингни синдиргудек эркалайки…

— Фариштам! — қўрқув аралаш қичқирдим мен.

— Чиранаверма кўпам! — деди шайтон. — У барибир сени эшитмайди. Биздаги ёқимсиз ҳидларга фариштангнинг димоғи дош бера олмай жуфтакни ростлаб қолган. Келақол, отагинангнинг қўйнини тўлдир, жонидан!

Мен ўзимни нари олиб қўлимни орқага ташлаган эдимки, шу заҳоти кафтларим орасида бобомнинг тумори бойланган занжирни ҳис этдим.

— Қўйвор бу занжирни! — бақирди шайтон мен томон югурди. Бироқ занжирнинг бир учини кафтларимга ўраб иккинчи учи билан шайтонни тушириб қолдим. Ана энди атрофимдаги жинларнинг қичқириқлари ҳаммаёқни тутиб кетди. Мени эса қандайдир куч дарвоза ортига итқитиб ташлади.

Кўзимни очганимда икки қўлтиғимдан фариштам ва бобом тутганча номаълум тарафга судраб боришарди.

Сал ўзимга келгач, улар мени яна олдинда хайрсизлик салтанати кутаётганидан огоҳ этишди. Мен ўзимча бунисидан ҳам осонгина ўта олишимга ишондим. Аммо уларга ҳеч нарса демадим. Ва тўғри йўл тутдим.

 

* * *

 

Мен тириклигимда ҳеч қчон гадойнинг ёнидан индамай ўтиб кетмаганман. Чўнтагимда сўнгги танга қолган бўлса-да, унга тутқазганман. Дўстларим кулфатда қолсалар, кўмаклашганман. Ҳатто сиёсий террор қурбонларига, Чернобил ҳалокати туфайли жабр чекканларга, Арманистондаги зилзила туфайли азият кўрганларга сидқидилдан ёрдам берганман. Қайта қуриш даврида эса россиялик кексаларни моддий тарафдан қўллаб-қувватлаганман. Лекин бу салтанатдагиларнинг намойиш этаётган ўйинларидан лол эдим.

Ана, отам билан сиёсат бобида баҳслашаяпман. Унга марксизм-ленинзмга асосланган классикларнинг жумлаларини келтириб ўзимни оқламоқчи бўлаяпман. Биз баҳслашишимиз давомида ортимизда иккита қора соя пайдо бўлди. Бири отамники, иккинчиси меники. Менинг соям ўзининг ўткир, узун ва беўхшов тишларини ғижирлатганча отамнинг жигарини суғуриб олишга интилаяпти.

Георгий ва менинг иштирокимдаги навбатдаги саҳна ҳам худди шунга ўзхшаш эди. У ожиз, бемор ҳолатда ваннахонада қимирламай ётар, мен бўлсам, остонада икки қўлимни белимга тираган кўйи уни чақиб-чақиб олар, «Йўқол, хиёнаткор! Кет уйимдан! Йўқол!» дея бақирардим. Ҳайқириқларимдан ваннадаги сув қизара бошлаб, қонга айлана борарди.

Ҳа, ҳаётимда бу тахлит кўнгилхираликларнинг жуда кўпини келтириб чиқарганман. Шунинг учун ҳам нима қилишни билмайман. Олдинда ўзимни кутаётган жазоларни ўйлаб дир-дир титрайман. Ана, рўпарамда оғир гурзилар кўтарган бир тўда жинлар ҳозир бўлишди. Агар савалай бошлашса, мажақлаб ташлашади-ку!.. Эҳ, бобожон, фариштам, мени ҳимоя этсаларинг-чи!.. Қаранглар, оғзимдан худди ваннадаги каби қип-қизил қон сизиб чиқаяпти! Димоғимни қоннинг сассиқ ҳиди тутиб, кўнглим айнияпти…

 

* * *

 

Хайрият, улар менга яна меҳр кўрсатишди. Бобом ва фариштам жинларга қачонлардир Германиядан Россияга хайрия ёрдами жўнатганимни, бировларга меҳр кўрсата олишимни исботлашди. Бундан ташқари, холам билан боғлиқ пальто воқеасини ҳам эслатиб ўтишди.

Ҳа, бу жуда қизиқ кечганди. Холам партия аъзоси эди. Анча йиллардан бери айнан мендек партияни ёмон кўрадиган жияни билан гаплашишни истамагани туфайли бизникига келмай қўйганди. Албатта, ойим уникига тез-тез бориб турар, оғирини енгил қилишга уринарди. Ниҳоят мен чет элга кўчиб кетадиган бўлиб қолдим. Холам буни эшитиб Пулково аэропортига етиб келди. Мақсади аниқ эди. Мени бу қилаётган ишим учун қарғаш, шу йўл билан аламидан чиқиш. У мени кузатишга чиққанлар олдига туриб олди-да, онамдан ўзига қўшилиб қарғашини талаб қила бошлади. Холам шу қадар қаттиқ бақириб қарғадики, юраги хуруж қилиб қолди. Тезда врачлар етиб келиб қон босимини ўлчашга тушишди. Укол қилишди. У орадан бироз ўтгач, ўзига келди-ю, ўрнидан туриб кетишга чоғланди. Мен шоша-пиша унинг драпдан тикилган пальтосини қўлимга олиб кийдириб қўймоқчи бўлдим. Аммо… Негадир холамга раҳмим келди. Пальтоси анчагина эскириб кетганди. Нима қилсам бўлади? Холам шу эски пальтода уйига кетадими энди?.. Эгнимдаги манави шубамни кийдириб юборсам-чи? Кўнармикан? Вақт оз қолаяпти…

— Холажон, мени кечиринг! — дедим охири ўзимда куч топиб. — Мен ҳаммасини тушуниб етдим. Албатта ўзгараман. Сиз хоҳлагандек одам бўламан. Мен ҳеч қаерга кетмайман. Келинг, манави шубани кийиб олинг! Биз Георгий билан чиптани топшириб келайлик, сиз онам билан бирга уйга кетаверинг! Келганимдан сўнг пальтоларимизни алмаштириб олаверамиз. Агар истасангиз, албатта…

Ҳайратда қолган холам бирдан юмшаб, менинг шубамни эгнига илди. Шундан сўнг онам уни таксига ўтқазиб уйга олиб кетди. Биз бўлсак, Георгий билан божхона кўригидан ўтишга ошиқдик. Ҳа, мен холамни алдагандим. Лекин бошқа иложим ҳам йўқ эди… Эҳ, Вена аэропортида эски пальтода кўрган журналистлар, бошқа шахсларнинг ҳайрон бўлганликларини бир кўрсангиз эди… Йўқ, мен афсусланмадим. Негаки, ҳамон холажоним менинг шубамда совуқ емасдан кўчаларда бемалол сайр қила олади.

Фариштам кутилмаганда қаердандир холамнинг ўша эски пальтосини топди-да, бошимга ёпиб хайрсизлик салтанатидан мени олиб чиқиб кетди. Чиққанимиздан сўнг, албатта, пальто ўз-ўзидан ғойиб бўлди.

— Наҳотки, ҳаммаси тугаган бўлса? — сўрадим мен жинлардан узоқлашиб кетганимиздан сўнг бобомга умидвор тикилиб. — Бобожон! Фариштам! Айтинглар, ҳаммаси тугадими?

Улар мени тинчлантирган бўлишди. Аммо мен билан негадир гаплашиб ўтиришни исташмади.

Салтанат кезишларимиз давомида бобом қариб кетди. Энди у эллик-эллик беш ёшлар оралиғидаги қария кўринишига кириб қолганди. Ҳатто, ажойиб, келишган ва навқирон фариштамнинг ҳам юзларида чарчоқ аломатлари сезилиб турарди. Мен ҳаммасини фикрлаб, мулоҳаза қилиб кўришим лозим эди. Афсуски, бунга ўзимда куч топа олмасдим.

 

УЧИНЧИ БОБ

 

Биз анча жойгача жимгина учиб бордик. Кейинчалик бизни ўраб турган саҳро бирдан ўзгача тусга кира бошлади. Аввалига осмонни олтинранг туман қоплади. Бобом ва фариштамнинг рангсизланган кийимлари аста-секин оппоқ тусга кирди. Юз тузилишлари ҳам ўзгарди. Бобом ёшарди, фариштам юзларидаги чарчоқ белгилари йўқолиб, яна илгариги навқиронлигига қайтди. Олдинда қандайдир улкан ва ёрқин тепалик кўринди. У бир қараганда тоғни, бир қарасанг, булутни ҳам эслатиб юборарди.

— Худойимнинг салтанати яқинлашмоқда! — тантанавор оҳангда деди фариштам

— Худога шукр! — мамнун оҳ тортди бобом.

Бобомнинг бу сўзларига улкан салтанат акс садо берди.

— «Худога шукр!.. Худога шукр!..

Сўнгра олдинда булутлар орасидан кўплаб олтинранг булутлар ажралиб чиқиб, ҳар бири заррин қуёш нурларига айланиб бутун теваракни ёритиб юборди. Бу гўзаллик шу қадар ажойиб ва сеҳрли эдики, кўзларинг чақнамасдан иложинг йўқ.

— Худойим, қандай гўзал! — қичқириб юбордим мен…

— Ҳа, бу Худойимнинг ҳусни! — деди бобом. — Угина дунёни қутқаради!.. — Хайрият, биз етиб келдик. Уйга қайтиш қандай яхши-я!..

— Ҳа, яхши, — бош ирғади фариштам. — Худойимга ҳамду санолар бўлсин!..

Бобом ва фариштам тиз чўкиб ибодат қила бошлашди. Мен бўлсам, уйга қайтиш деган тушунчанинг ўзимга тааллуқли жойи йўқлигини ҳис этганим сабабми, уларнинг ёнида жимгина турар, атрофни томоша қилишга тушиб кетгандим. Бу орада булут тарқаб, олдимизда олтин каби сап-сариқ йўл пайдо бўлди. Олинранг қум устида оёқ яланг туриш ёқимли эди. Қум товонларимга бироз ботиши худди касалликдан даволаш учун ишлатиладиган таббий электр токини эслатарди.

Сап-сариқ қумлардан тузилган йўл ям-яшил дарахтзор томон олиб борарди. Йўқ, бу ўрмон эмас, истироҳат боғи эди. Мен бундай манзарани фақат эрталардагина ўқиганман. Шунинг учун бўлса керак у ёққа худди водийликлкар тоққа талпинганларидек жуда-жуда боргим келар, бироқ бобом ва фариштамнинг ибодат қилиб бўлишларини кутишим лозим эди.

Ниҳоят улар ибодат қилишдан тўхтаб ўринларидан қўзғалишди.

— Кетадиган вақтимиз бўлди! — деди фариштам.

Мен сабсизли билан сўрадим:

— Қаерга борамиз?

— Худойимга таъзим қилишга.

— Худойим шу ёқда яшайдими? — боғ томонга ишора қилиб сўрадим.

— Жудаям аҳмоқсан. — мени уришиб берди фариштам. — У ҳамма жойда мавжуд. Қулликдан озод бўлган ҳар бир руҳ унинг ҳузурига бориши шарт. Худойим уларни кўргач, ўз қарорини чиқаради. Хўш, тайёрмисан?

— Албатта!

Биз олтинранг йўл бўйлаб кета бошладик. Бу йўлдан юриш жуда осон ва ёқимли эди. Мен ўсимликлар ҳамда ранг-баранг гуллар ифорига тўла ҳаводан тўйиб-тўйиб нафас олар, бениҳоя шод эдим. Биз кўз очиб юмгунча боғнинг илк дарахтларидан бири рўпарасига етиб олдик. Мен тирилигимда ҳеч қачон бундай дарахтларни учратмаганман. Қадлари тик, баргларининг ёрқинлиги кўзни қамаштиради. Олдинма-кетин катта қайин дарахтини ай ланиб ўтдик. Йўқ, Ердаги қайинлар бунинг қаршисида ўта ожиз ва кўримсиз ҳолга келиб қолиши аниқ. Буларнинг гўзаллигини сўз билан таърифлаб бўлмайди.

Бир маҳал юқоридан кафтимнинг ярмича келадиган барг учиб тушиб қўлимга ёпишди. Баргнинг икки тарафи ҳам юпқа олмос кукунларига кўмилган. Мен баргни ҳидлаб кўрдим. Ажойиб ҳид! Хушбўй ва маст қилгудек!..

— Ҳа, ҳақиқий қайин ҳиди худди шундай бўлиши керак! — деди бобом менинг ҳайратимни пайқаб.

— Бобожон, — сўрадим ундан. — нега Ердаги қайинлар шундай ифордан маҳрум?

— Одамларнинг сонсиз гуноҳлари туфайли шундай кўйга тушишган.

— Қ-қанақасига?

— Жудаям оддий. Барча ёвузликлар одам орқали ерга ўтиб дарахтларни гўзалликдан, мана шундай файздан маҳрум этган.

— Балки радиация туфайлидир?

— Шундай десаям бўлади.

Мен қайин баргини кафтимга олиб пуфладим. У қайтадан дарахт шохлари орасидан жой олди.

Биз олдинга интилдик ва тез орада бояги дарахтларга лиқ тўла боғ ичкарисига кириб бордик. Бу дарахтларнинг биронтаси на касалланган, на бирор новдаси синган. Барчалари ям-яшил, навқирон ва гўзал. Ўзларидан димоғни қитиқлаб, кўнгилга ҳузур бағишловчи исларни таратишмоқда. Баъзилари гуллай бошлаган, айримлари эса мевага лиқ тўлган

Биз юриб бораётган йўл аста-секин кенг аллеяга айланди. Сўнгра дарахтлар орасидаги заррин нурлар кўпайгандан кўпайиб, яна бошқа йўл ва сўқмоқларга кўзим тушди. Бу йўл, сўқмоқлар бўйлаб ўзим каби одамлар фаришталари ҳамроҳлигида фақат олдинга талпинишарди. Узоқдан дарахт ўтқазаётган одамларга кўзим тушди.

Биз текис йўнилган оқ кўприк ўтган анҳорга етиб бордик. Менга бу кўприк фил суягидан ясалгандек туюлди. Мен тўхтаб кўприк тутқичига суянган кўйи пастга қарадим. Жимгина оқаётган сувда оқ, пушти ва мовий ранг гуллар оқар, улар орасида… Йўқ, олтин

Эмас, оддий олтинранг балиқлар сузиб юришар, ҳар бир балиқ қимматбаҳо тошларни эслатиб юборарди. Ўзимга қолса, бу ерда узоқ вақт қолиб кетишим мумкин эди. Аммо фариштам елкамдан туртиб, йўлда давом этишга ундади.

Юра-юра, рим фонтанларига ўхшаш пушти марвариддан бунёд этилган фаввараларга яқинлашдик. Уларнинг ён-атрофига ёғоч ўриндиқлар ўрнатилган. Албатта, ўткинчилар ўтириб истироҳат қилишлари учун бўлса керак. Фавворанинг юқоридан турли ҳолатга кириб пастга оқиб тушаётган зилол сувларига тўйиб боққим келарди-ю, афсуски тўхташга рухсат беришмади.

— Мана сизга ҳақиқий жаннат! — дедим йўл-йўлакай бобомга ҳайратимни яшира олмай.

— Йўқ, болажоним, — жавоб қилди бобом. — бу жаннат эмас. Жаннатнинг энг кўримсиз ҳудудларидан бири холос. Жаннат ҳали жуда олисда. Унгача етиб бориш ҳар кимга ҳам насиб этавермайди.

— Ундай бўлса, менга бошқача жаннатнинг кераги йўқ. Мана шунисиям бўлаверади! — дедим қайсарлик билан.

Бобом ва фариштам ҳайрон бўлиб бараварига менга юзланишди.

— Нима, яна нотўғри гапириб қўйдимми? — сўрадим юрагим ғашланиб.

— Шундай десаям бўлади. — жавоб қилди бобом. — Бу сенинг қўлингда эмас. Қаерда бўлишингни фақат Яратган ҳал этади. Бўлар-бўлмасга алжирайверишинг яхши эмас.

Ҳа, бобомга қарши гапириш бефойда эди. Индамай итоат билан уларга эргашдим…

 

* * *

 

Олдинда бундан-да гўзалроқ манзара намоён бўлди. Тувакларда ажойиб, кўзни қамаштирувчи ранг-баранг гулларки, баъзиларини тирик эканимда ўзим ҳам уйда ўстирганимни эсладим. Фақат уларнинг ердагидан фарқли жиҳатлари бор эди. Масалан, уларнинг баландлиги менинг бўйим билан баробар, гуллари нақ шампан виноси қуйиладиган идишдек келади. Гуллар орасидан гўёки пуштиранг ёғду тараларди.

Дарахтларда эса булбуллар бир-бирларига навбат бермай куйлашади. Гоҳо шундоқ ёнимдан капалаклар учиб ўтишарди. Мен азьаройи ҳайратланганимдан гулларга тикилиб туриб қолар, бобом ва фариштам нуқул қўлимдан тортиб олдинга ундашарди.

Йўл ўнгга бурилиб, янада кенгайди. Биз бошқаларга етиб олдик. Уларнинг фаришталари ҳам меникига ўхшаб ўрта бўйли, юз тузилишлари турлича бўлса-да, барчаларининг нигоҳларидан нур ёғиларди. Кўпчилик одамларни фаришталари худди боласини боғчага олиб кетаётгандек қўлларидан тутиб боришарди. Баъзилари уч киши бўлиб қадам ташлашар, айрим одамларни бутун бошли гуруҳ кузатиб борар, уларнинг ҳам таналари бобомники каби нурга тўлиқ эдики, руҳоний эканликларини илғаб олиш қийин эмасди.

Одамлар орасида қариялар, болалар, ўрта яшарлар мавжуд эди. ЮЗ-кўзларидан турли халқ вакилларига оидликлари кўриниб турарди. Лекин жуссалари гўё фототасмадан қирқиб олинган қуруқ суратни ёдга соларди. Уларга разм солиб туриб ўзимни кўздан кечирдим. Йўқ, менинг ҳам улардан афзал жиҳатим йўқ экан. Аксинча, мен кулранг, кир-чир чинни идишга ўхшаб кетарканман. Эгнимда ҳамон касалхона чойшаби ва тумордан бўлак ҳеч вақо йўқ. Тўғри, кийим бу ерларда асосий рол ўйнамайди. Масалан, баъзилар яланғоч кетиб боришаяпти. Шунга қарамай, ҳеч ким уларга эътибор бераётгани йўқ…

— Бобо! — дедим секин. — Нега руҳлар турлича? Баъзилари кўпроқ, айримлари камроқ нур таратишаяпти-я?

— Ахир, одамлар ҳар хил! — тушунтирган бўлди бобом. — Масалан, бизда жудаям кўримсиз руҳ… — бобом шу гапни айтиб беихтиёр кулиб юборди…

Қаранг, бобомнинг кулганини шу пайтгача кўрмагандим. Худди ичида бир неча юзлаб чироқлар ёқилиб кетгандек атроф ёришиб кетди… Юзларига яхшиси қарамаган маъқул. Ёғдудан кўз қамашиб кўр бўлиб қолиш ҳеч гап эмасди.

Бобомнинг ҳазилидан руҳланиб кетдимми, ўзим ҳам ҳазиллашгим келди.

— Бобо, уйдан чиқишдан аввал юзингизга парда тортиб олсангиз бўларкан! — дедим кулиб. — Сизга тикилган одам кўр бўлиб қолиши мумкин.

Шу ондаёқ фариштам бўйним аралаш мушт тушириб қолса бўладими…

Кучли оғриқдан қум устига ўтириб қолдим ва йиғламсираб бобом икковларига савол назари билан боқдим.

Фариштам норози бош чайқаб ёнимга ўтирди.

— Кечир мени! — деди у. — Мен ўзимни тутиб тура олмадим. Бу муштни аслида тирик эканингда, номақбул қишларни қилиб юрган кезларингда туширишим лозим эди. Унда сенга раҳм қилибман мен аҳмоқ. Шунинг учун ҳам шу кунни қирқ йил кутдим. Мана, ниҳоят ниятимга эришдим. Сени калтакладим. Қани, қўлингни бер, ўрнингдан турақол!..

Мен кулимсираб секин фариштамга қўлимни узатдим. Бобом айтган гапларимдан мамнун эканми, фариштамнинг бағридан тортиб олиб маҳкам қучоқлади.

Фариштам эса сўзлашда давом этди:

— Фикр доиранг торлиги, Анна, ўзингни ҳалок этади! Ахир, бобонгнинг миясида шундай ёғдулар борки, биз фаришталар ҳам унга ҳавас қиламиз! Уларни биз илоҳий дея ҳисоблаймиз. Сен бўлсанг, ҳазиллашиб ўтирибсан.

— Ҳазиллашсам нимаси ёмон?

— Худодан қўрқиш керак! Бу номуссизликдан ҳам ёмон!

— Агар ўзларинг айтганларингдек, Худо раҳмдил бўлса, ундан қўрқишнинг нима зарурати бор?

— Барибир қўрқиш лозим. Севишни билган қўрқишниям билиши шарт. Худойим раҳмдил, лекин шу билан бирга адолатли йўл тутади. Дунё бир симфония. Уни Худо яратган. Бир марта шу куйни чаласан-у, умринг тугаганини билмай қоласан. Агар нотўғри чалсанг, куйласанг, тамом, Худонинг марҳаматидан маҳрум бўласан.

Мен жим туриб фариштамнинг сўзларини тинглар, баъзан мен томон боқиб кулиб қўйишларини кўриб юрагим ғаш тортарди.

— «Ҳа, фариштам менинг устимдан кулаяпти чоғи…

— Хавотир олма! — ичимдагини пайқагандек тинчлантира бошлади фариштам. — Мен сенинг устингдан кулаётганим йўқ. Биз фаришталар умуман кулмаймиз. Кулиш одамларга қўрқувдан ўзларини асрашлари учун ато этилган.

— Сиз қандай қилиб менинг хаёлларимни илғаб олаяпсиз? — сўрадим ундан.

— Кўпам аҳмоқлик қилаверма! — деди фариштам. — Хаёлингни илғашнинг сира ҳожати йўқ. Ҳаммаси юзларингга ёзиб қўйилган. Лекин беҳуда қўрқаяпсан. Агар Худога таъзим бажо қилишни истамаётган бўлсанг, Ерга қайтаверишинг мумкин. Шундай руҳлар борки, бу кунни минг йиллаб кутишади. Сизлар уларни арвоҳ деб атайсиз. Афсуски, улар ҳам сен каби аҳмоқлик қилиб қўйишган-у, Худо кейин буёқларга келишларига изн бермаган.

Эҳ, фариштам мени қўрқув эмас, бояги боғ, у ердаги гўзаллик ортга тортаётганини билсайди… Бир-бирларига навбат бермай куйлаётган булбуллар, алвон-алвон гуллар, ажойиб табиат… Нима қилай? Шартта ортга қайтайми? Худойимга таъзим бажо айлашдан бош тортайми? Йўқ! Бундай қилишга ҳаққим йўқ!..

Мен фариштам ва бобом қаторида қадамимни тезлатдим…

 

* * *

 

Яна бир бурилишдан сўнг қаршимизда шу қадар кенг йўл зоҳир бўлдики, фаришталар етаклаган одамлар кўплигидан четларини кўриб бўлмасди.

— Қара, Анна, — деди фариштам. — бу одамлар сен билан бир кунда оламдан ўтишган.

— Улар ҳам ортда қолган салтанатлардан эсон-омон ўтиб олишганми?

— Худога таъзим қилишга унинг борлигига ишонганларнинг барчаси боради. Салтанатларда ушланиб қолганлар эса кейинроқ боришади. Уларни илоҳлар ва руҳонийлар дуо қилиб олиб чиқишади.

— Демак, буларнинг орасида биронтаям Худога ишонмайдиганлари йўқ демоқчимисиз?

— Ҳа.

— Мен-чи?

— Сен Худога ишонмайдиганлардан эмасдинг. Фақат аҳмоқ эдинг, холос.

— Ҳа, мен ҳам ўрмонда ўсмаганман. Ҳатто, Библияни ўқиганман бир пайтлар!

Шунда бобом беихтиёр мени маҳкам қучиб ўзига яқинроқ тортди.

— Менга қулоқ сол! — деди бобом. — Ҳозир қалбингда содир бўлаётган турли тушунмовчиликлар Яратганнинг ҳузурига боришдан олдинги гуноҳкор руҳ билан бўладиган оддий ҳодиса холос. Бунинг сира ёмон жойи йўқ. Фақат миянгдан бўлмағур хаёлларни, қўрқувни чиқариб ташла. Олдинга боқ!

Мен бобом кўрсатган тарафга қарадим. Биз кетиб бораётган йўл улкан тоғга туташиб кетаркан. Тоғ ортини оппоқ булутлар қоплаган. Тоғ чўққисига кенг, оқ зинапоя орқали одамлар фаришталар ҳамроҳлигида чиқиб боришаяпти.

— Биз Яратганнинг ҳузурига кетаяпмиз, — давом этди бобом. — У сени борлигингча кўради. Қалбингга, хаёлларингга баҳосини беради. Ҳар бир яшаган кунингни мулоҳазадан ўтказиб, Қиёматгача бўлган тақдирингни белгилайди. Ҳушёр бўл ва қалбингга куч йиғ! Агар қўлингдан келса, ибодат қил! Биз фариштанг билан сени дуо қиламиз. Халал берма!

— Хўп, бобожон, ҳаракат қиламан!

 

* * *

 

Мен ҳақиқатан миямданортиқча хаёлларга жой бермасликка интилиб, билганимча Худойимга нола қилишга тутиндим:

— Яратган эгам! Менинг узримни қабул эт! Тавба қилдим! Мен… Очиғи, Сендан нега қўрқишим сабабини билмайман ва қўрқаётганим йўқ. Ўтинаман, менга мана шу ажойиб жаннатингдан жой бер! Ўзим билан ўзим ёлғиз қолишимга имкон бер!..

Ҳайрон қолдим. Биз тоққа яқин борганимизда унинг олислардан кўринган ажойиблиги буткул йўқолганди. Агар кенг зиналарни ҳисобга олмаса, тоғ қип-яланғоч, харсанг тошлардангина иборат эди. Тошлар орасида майда-майда гуллар бўй кўрсатиб турарди. Зиналар ҳам тошлардан ясалган бўлиб, одамлар унга яқин келишлари ҳамоно тиз чўкиб тошларни ўпа бошлашарди. Баъзилари шу кўйи зиналардан юқорига кўтарилишарди.

Бобом ва фариштам сариқ рангли катта харсанг тош рўпарасида тўхтаб тиз чўкишди. Менга ҳам шундай йўл тутишни буюришди.

— Бу Голгофа! — деди бобом.

Янада ҳайратим ошди. Ахир, Голгофа Иерусалимда жойлашган эди-ку!..

Мен индамай бу қайноқ тошни ўпдим. Шундан сўнг биз кенг зиналардан юқорига кўтарила бошладик…

Биз юқорилаганимиз сайин ҳаво исиб борар, нафас олиш жуда қийин кечарди. Тепадан эса қарасангиз кўзни қамаштириб юборгудек даражада ёрқин нур тараларди. Мен бу нурга қарай олмай, бошимни эгиб олишга мажбур бўлдим.

Бир амаллаб зинапоянинг илк майдончасигача етиб олдик. Биздан бўлак одамлар ҳам шу ерга етганда астойдил ёнбошлаб ҳордиқ чиқаришаётган эди.

— Чарчадингми, болам? — сўради бобом.

— Жудаям иссиқ, — дедим ҳамон бошимни кўтаришга қўрқиб. — анави нур кўз очишга қўймаяпти. Майлими, пича ўтириб дам олсам?

Бироз нафас ростлаганимдан сўнг ўрнимдан туриб юришга тайёр эканимни билдирдим. Аммо зинадан эндигина бир поғона юқорига кўтарилган эдимки, беихтиёр бошим айланиб тўхтаб қолдим.

— Буёғига юра олмайсанми? — хавотир аралаш сўради фариштам.

— Юра олмайдиганга ўхшайман. Ўзимни ёмон ҳис этаяпман.

Бобом мени дарров бағрига олиб бошимни оппоқ либосининг енги билан ёпди. Шундан сўнг бироз енгиллашгандек, йўлда давом этдим. Шу кўйи иккинчи майдончагача етиб олдик.

— Нима қилсаларинг қилаверинглар, мен ортиқ юра олмайман! — дедим мен юришдан тўхтаб. — Кучим қолмади.

— Биз дуо қилишдан бошқасини бажара олмаймиз. — деди фариштам.

Улар ёнимга туриб олишди-да, кўзларни қамаштирувчи оппоқ булутларга тикилиб олганча мени дуо қила кетишди. Лекин барибир енгил тортмадим. Бобом ва фариштам дуо қилишда давом этаверишди:

— Эй, Яратган эгам, адашган руҳингни ўзинг паноҳингга ол! Гуноҳларидан ўт!..

Уларга бошқа фаришталар ҳам жўр бўлишди. Мен дуолар остида учинчи майдончагача етдим. Қарангки, у ерда ҳам мен каби ўзини ёмон ҳис эта бошлаган руҳлар талайгина экан…

(давоми бор)

Елена ВОЗНЕСЕНСКАЯ

Рус тилидан Олимжон ҲАЙИТ таржимаси

 

loading...