KALLAKESAR… (14-qism)

0

 

 

«JIHOD» DARSI»

 

* * *

 

Nihoyat kech ham tushdi. Muhammad Sayyidni kunduzi nazoratchilar olib chiqib ketib, qosh qorayganda olib kelishdi. Mehmonali yotgan yerida unga zimdan tikilib qaradi. Sochini kalga oldiribdi. Qizg'ish soqol va kallangan boshi Muhammad Sayyidga ot hurkar darajada xunuk savlat bag'ishlagandi.

Nigohlariga boqdi. Bu nigohlarda hech qanday his-tuyg'u ko'zga tashlanmasdi. Ular juda sovuqqon va alamli edi.

— Ha, qahramon, — deya Mehmonalining tepasiga keldi Muhammad Sayyid. — Yana ranging oqaribdimi? Namuncha bo'sh-bayov bo'lmasang? Erkak kishi degan sal o'zini qo'lga oladi-da! Bir umr shu doriga qul bo'lib o'tmaysan-ku, xumpar!..

— Balki qul bo'lib o'tarman, sizga nima?!. — to'ng'illadi Mehmonali. — Menga baribir. O'lamanmi, qolamanmi, qizig'i qolmagan.

— Bu yaxshi, — dedi Muhammad Sayyid beton supachaga cho'karkan. — Qara, mana shu yer karser deyiladi. Senam xuddi menga o'xshab birinchi kirganingda dahshatga tushganding. To'g'rimi?

— Xo'sh, keyin-chi?

— Keyin ko'nikding. Menam shunday bo'lganman. Oldiniga alam qilgan, keyin ko'nikkanman. Haq yo'lni tanlaganlar, jihodga umrini bag'ishlaganlarga karserlari nima bo'pti. Bu qizig'arlar bizlarni karser bilan qo'rqitib olmoqchi bo'lishadi. Qo'rqitib bo'pti! Hali shoshmay turishsin, biz sen bilan ularning kulini ko'kka sovuramiz! Aytgancha…

Muhammad Sayyid nimadir yodiga ttushgan kabi ilkis o'rnidan turdi.

— Saveliy masalasini unutganing yo'qmi?

— Yo'q, — dedi Mehmonali ham o'rnidan qo'zg'alib. — Jihodni dinsizdan boshlashim menga juda ma'qul bo'ldi. Hali qarab turishsin, undaylarning dodini beraman. Qiraman, yoqaman, balchiqqa bo'ktiraman!..

— Lekin bir narsani bilib qo'y, — dedi Muhammad Sayyid. — Saveliyni mana shu karserning o'zida tinchitasan.

— Nima? Shu yerda-ya? Axir…

— Ha, nega hayron bo'lyapsan? Yo meni aldashni mo'ljallaganmiding?

— Bu nima deganingiz? — Mehmonali jahlini tiya olmay, Muhammad Sayyidga sovuq tikildi. — Kim sizga shunday dedi? O'ylab gapiring, og'a! Men shunchaki hayron bo'ldim xolos. Har holda bu yer xavfli. Chunki yo'lakdan ko'p odam o'tadi. Shuning uchun…

— Bilaman, — dedi Muhammad Sayyid hanuz Mehmonaliga sirli boqishda davom etarkan. — Ammo sen buniyam tadorigini ko'rishing kerak. Bugun qiladigan ishing imtihon deb hisobla. Men sendan haqiqiy jihodchi chiqishiga amin bo'lishim kerak.

— Ishonmasangiz o'zingiz bilasiz, — qo'l siltab qo'ydi Mehmonali. — Menga kimni qaerda o'ldirishning farqi yo'q. Lekin baribir pana-pastqam, guvohsiz joy bo'lsa yaxshiydi. Buni mensizam o'zingiz yaxshi bilishingiz kerak.

— Mayli, o'ylab ko'raman. Faqat sen manavi dorining quliga aylanib qolma. Buni senga do'st sifatida gapiryapman. Bilasanmi nima qilishing kerak?

— Xo'sh, nima qilishim kerak?

— Bizni nega jangarilar deb atashlari sababini bilasanmi?

— Yo'q, — dedi Mehmonali hayrati ortib. — Ilgari bunday odamlarga ishim tushmagan. O'zingiz ayta qoling.

— Unda eshit. Bizni jangari deyishlariga birinchi sabab shuki, biz o'limdan qo'rqmaymiz. Ikkinchidan, jang san'atini puxta egallaganmiz. Bundanam zo'rroq sabab bor. U odam qonini ichish.

— Nima? — Mehmonali bu gapni eshitiboq dast o'rnidan turib ketdi. — Q-qanaqasiga? Odamning…

— Ha, qo'rqib ketdingmi? — sovuq tirjayish qildi Muhammad Sayyid. — Tan ol, qo'rqib ketding-a?

— Qo'rqmadim, — dedi darrov o'zini qo'lga olib Mehmonali. — Kutmagandim xolos. Axir… Odam bo'la turib odamning qonini ichish… Har holda…

— Hamma gap shunda, — davom etdi Muhammad Sayyid. — Odam qonini ichsang, kuchingga kuch qo'shiladi. Uning xumori-chi, manavi doridan o'n barobar kuchli. Xuddi o'sha seni jangga undab turadi. Dushmanlarni o'ldirayotganingdayam, o'zing jon berayotganingdayam bir tuking qilt etmaydi. Ana shunda haqiqiy jangari, jihodchiga aylanasan.

— Tushundim, — dedi Mehmonali qovoq uyib. — Menam odam qonini ichishim kerak ekan-da unda? To'g'rimi?

— Ha, sen Saveliyning qonini ichasan. Bu jihodga, jangarilikka ilk qadaming bo'ladi. Undan keyingi ishlarni yo'l-yo'lakay gaplashaveramiz.

Mehmonali suhbatdoshining so'nggi gaplaridan negadir ensasi qotgan kabi qovoq uyib yuzini ters burdi.

 

QONXO'R

* * *

 

Mehmonali shu ko'yi beton supacha ustida chalqancha yotgancha o'yga toldi. Ko'z o'ngida Barnoning chehrasi namoyon bo'ldi. Shu bahona qishloq ko'chalarini tasavvur qildi. Loyqa suvga to'lib oquvchi Bachqirariq bo'yida o'tirib Barno bilan suhbatlashganlari xayolida gavdalanib, ko'nglini g'ashlik hissi chulg'adi. Ayniqsa, tog'asi Obid suvchining mast-alast unga xezlanganlari, uydan haydab solgan kundagi haqoratlari esiga tushgani sayin beixtiyor mushtlari tugildi. A'zoyi badanini g'azab egalladi.

«Ularning o'chini ham Saveliy kofirdan olaman, — o'ylardi u ko'zlarini yumgancha. — Bu dunyoda mehr-oqibat qolmabdi. Muhammad Sayyidning gaplari to'g'ri. U haq. O'sha Obid ham kofirdan battar ish qildi. Tug'ishgan jiyanini ayamadi. Xotinini qayirib tashlamadi. Buning o'rniga meni oldiga solib quvdi. Bir marta bo'lsin oqibat qilmadi. Demak, undaylarniyam o'ldirib, qonini ichish kerak. Shunda tinchlanadi odam. Xotirjam tortadi. Ha, o'ldiraman! Kofirlarni, kofirlikka moyil kimsalarni ayab o'tirmayman. Shunday qilamanki, qiynalib-qiynalib o'ladi. Padariga la'nat bu dunyosining!..»

Oradan ikki-ikki yarim soatcha vaqt o'tgach, Muhammad Sayyid xayolini bo'ldi.

— Tur, vaqt bo'ldi, — dedi u tepasiga kelib. — Hozir ikkimizni opketishadi.

— Sizam borasizmi? — so'radi Mehmonali dast o'rnidan turib. — Bormoqchimasiydingiz-ku!

— O'z ko'zim bilan ko'rmoqchiman hammasini, — dedi Muhammad Sayyid. — Bir o'zingni yolg'izlatib qo'ymayman. Bu turma nazoratchilaridan hamma narsani kutsa bo'ladi…

Shu mahal karser eshigi sharaqlab ochilib, ostonada turma nazoratchisi paydo bo'ldi.

— Qani, chiqlaring, — dedi u boshi bilan tashqariga ishora qilib. — Vaqt bo'ldi!

Muhammad Sayyid pildiragancha borib uning qo'liga pul tutqazdi.

Nazoratchi pul ushlagan kaftini ochdi-da, qovoq uydi.

— Bu kam-ku! Qolgani qani?

— Qolganini qochayotganimizda olasan, — dedi Muhammad Sayyid. — Ammo o'sha gap-gap-a? Og'zingga qulf solasan, ukam!

— Menga o'rgatma! O'zim bilaman nima qilishni! Bo'llaring tez! Faqat aytib qo'yay, shovqin ko'tarmaysanlar! Basharti shovqin ko'tarsalaring o'zingdan o'pkala! Men javob bermayman!

— Qo'rqma, ukam, — dedi Muhammad Sayyid. — Hammasi imi-jimida bo'ladi.

— Qani, qo'lingni orqaga qilib bitta-bittadan chiqlaring!.. Endi devorga o'girillaring!..

Nazoratchi eshikni yopgach, oldinma-ketin turmaning butkul boshqa bir burchagi tomon yo'l olishdi.

 

* * *

 

Shu ko'yi nazoratchi ularni boshqa bir binoga yo'lak orqali olib o'tib, pastga tushish uchun mo'ljallangan zinapoya ro'parasida to'xtadi.

— Devorga o'girilib, ikki qo'lingni ko'tarlaring! — buyurdi ularga. — Hozir yerto'laga tushamiz. Senlarga kerakli odam yerto'lada o'tiribdi. Senlarga bir soat vaqt beraman. Keyin orqaga qaytamiz. Faqat aytib qo'yay, shovqin ko'tarilmasin! Mabodo meni gapga qo'ysang, ikkalangniyam ayab o'tirmayman! O'ldirib, murdangni turma itlariga tashlayman!..

Ular miq etishmadi. Ikkovlari ham o'z xayollari bilan bandligi sukut saqlashga majbur etdi.

Nazoratchi esa ularni yerto'laga olib tushdi-da, tashqaridan turib eshikni qulfladi.

Ichkariga kirishgach, Muhammad Sayyid gugurt chaqib elektr yoqqichni topdi-da, chiroqni yoqib yubordi.

Shundagina burchakda qo'l-oyog'i zanjir bilan boylab tashlangan Saveliyga ko'zlari tushdi.

— O', ment bizga o'ljamizni tap-tayyor qip qo'yibdi-ku, — dedi kulib Muhammad Sayyid. — Juda aqlli mentakan. Malades! Qani, o'g'il bola, ishni boshlaysan endi. Mana senga pichoq! Mana bunisi arqon. Xo'sh, ishni nimadan boshlashni bilasanmi?

Mehmonali javob berish o'rniga naridagi eski kursiga o'tirib oldi-da, Muhammad Sayyidga ko'zlarini lo'q qildi.

— Ha, yana nima? — so'radi jahli chiqqan kabi qovoq uyib Muhammad Sayyid. — Biror kamchilik bormikan?

— Haligindan ozgina bermasangiz bo'lmaydi, — dedi Mehmonali. — Miyam chiqib ketguday bo'lyapti.

— Shunaqa demaysanmi? — Muhammad Sayyid qo'ynidan kichik xaltacha chiqardi-da, bir chimdim kukun olib Mehmonalining kaftiga tashladi.

— Tez bo'l! Vaqtimiz ziq!.. Keyin… To'xta, manavilarniyam olvol!

Muhammad Sayyid qo'yin kissasidan kichik bir bokal, skotch chiqarib, Mehmonaliga uzatdi.

— Bular nima uchunligini bilarsan-a? Yo tushuntiraymi?

— Tushundim, — dedi Mehmonali bokal va skotchni qo'liga olarkan. — Hozir boplaymiz!..

Kukunni milklariga surib-surib olgach, yana supachaga borib o'tirdi. Oradan hech qancha o'tmay, rangi battar oqarinqirab, ko'zlari javdiragan ko'yi o'rnidan turdi va Saveliyga yaqin bordi.

Qari mahbus hanuz ulardan ko'z uzmas, o'zicha nimalardir deb shivirlab olishni kanda qilmasdi.

Mehmonali tepasiga yaqinlashgani hamono tilga kirdi.

— Ha, jangari, qallob, meni shu yigitchaning qo'liminan o'ldirmoqchi bo'ldingmi? — dedi u pinagini buzmay. — Oxirating kuyib ketadi baribir. Nima qilasan yana gunohga botib. Shundog'am begunohlarning qoniga to'ygansan!..

Mehmonali ortiqcha gaplarga vaqt ketkazib o'tirishni istamasdi. Tezda ishini bitirib, bu xilqatdan chiqib ketishni xohlayotgandi. Qolaversa, narkotik ta'siri hali ketganicha yo'q. U odam qonini tezroq tatib ko'rishga undardi.

Shosha-pisha Saveliyning og'zini skotchladi-da, qo'lidagi pichoq bilan bilagini kesdi. Shu zahoti qariyaning bilagidan qon oqa boshladi. O'rgatilganidek, chashkani tutib, ellik grammcha qon quyilishini kutdi. Keyin esa Saveliyning tipirchilashlariga qarab o'tirmay, orqasiga o'tib tomog'iga chang soldi.

Keksa aristonga ko'p kuchning ham zarurati yo'q edi. Bir necha o'n marotaba tipirchilagach, jimib qoldi. Shundan keyin Mehmonali qo'lini uning tomog'idan olib, og'zidagi skotchni yechdi.

Muhammad Sayyid bu manzarani sinchiklab kuzatgandi. Mehmonali qaddini ko'targani hamono yelkasiga qoqib, olqishlagan bo'ldi. So'ngra qonni ichishga undadi.

— Aytib qo'yay, — dedi u ogohlantirib. — Birinchi marta odam qonini ichyapsan. Demak, ko'ngling aynib qusishing aniq. Biroq sira tashvish chekma. Tag'in ikki-uch karra shunday qilsang, ko'nikasan. Ko'ngling yovvoyi mahluqlarnikidan ham qattiqroq tusga kiradi. Ich, bo'tam, ich!..

Mehmonali tavakkal chashkadagi qonni ichib yubordi.

Muhammad Sayyid aldamagandi. Umrida qon ichib ko'rmagandi. Hatto, bolaligida kimdir yonida chumchuq so'ysa ham qonini ko'rgach, ko'ngli allanechuk bo'lib, qayt qila boshlardi.

Hozir ham deyarli shunday bo'ldi. Qon ko'nglini ag'dar-to'ntar qildi. Ammo qusmadi. O'qchiy-o'qchiy, Muhammad Sayyid tutqazgan bir chimdim oq og'uni oldi-da, milklariga ishqalab tashladi.

Oradan bir necha o'n soniya vaqt o'tib, ko'ngil aynishi hiyla bosilgandek bo'ldi.

— Ana endi juftakni rostlasak ham bo'ladi, — dedi Muhammad Sayyid qaytadan Mehmonalining yelkasiga qoqib. — Birinchi ishni qoyillatding. Haqiqiy jihodchi bo'lib yetishishingga ishondim, ha, ishondim, bo'tam! Endi quloq sol, ertalab azonda jo'nab ketasan!

Mehmonali narkotik ta'sirida ko'zlari suzilgan ko'yi, Muhammad Sayyidga alamli tikilib so'radi:

— Qaerga jo'nab ketaman? Nega?

— Ie, unutdingmi? — dedi kulib Muhammad Sayyid. — Sen bundan buyon turmada o'tirmasliging kerak. Kofirlarni, biz va biznikilar odam hisoblamaganlarning qonini ichishing kerak. «Jihod» qilishing kerak.

— Bilaman buni, — dedi sovuqqonlik bilan Mehmonali. — Aytmasangizam bilaman.

— Bilsang, uqvol. Ertaga azonda Afg'onistonga jo'naysan. Turmadan chiqarib qo'yishadi. Mashinadan tushgan joyda seni boshqa bir avtomobil kutib turgan bo'ladi. O'shanda chegaragacha yetvolasan. Xavotirlanma, hammasi pishitilgan. Bizning jangarilar seni quchoq ochib kutvolishadi.

— Xo'p, — dedi Mehmonali ketishga chog'lanib. — Tushundim. Uqdim. Iltimos, shu bexosiyat yerdan chiqaylik tezroq! Anavi kofirga qarasam, jinim qo'ziyapti!

— Ketdik!

Muhammad Sayyid asta borib eshikni taraqlata boshladi.

 

* * *

 

Mehmonali turma qonunlarini deyarli bilmasdi. Qaerdan ham bilsin. Kelgan kunidan faqat kamera, sovuqqon nigohlar, do'q-haqoratga botgan so'zlarnigina eshitdi, ko'rdi, guvoh bo'ldi. Ichkarida, qaerlardadir burchak-burchakda qilinajak harom ishlar, bekitiqcha jinoyatlardan butkul bexabar edi.

O'zining osonlikcha turmadan qocha olishini ko'rib yana bir bor hayratlandi. Hayrat aralash dahshatga ham tushdi. Dahshatga tushganining sababi turma boshliqlari, nazoratchilari, askarlari mana-mana yetib oladigandek xavotirlanishi, o'zi sezmagan holda qo'rqa boshlashida namoyon bo'lardi. Biroq bu qo'rquv va dahshatlarni o'zidan nari hayday bildi. «Jihod»ga oshiftalik, qonga tashnalik hissi katta tezlikda borlig'ini domiga olib, sarvari olamga yana qaytadan tik boqa oldi. Ana shunday ifloslangan, gunohlar botqog'i loyini totgan hislar iskanjasida chegaragacha yetib oldi.

Muhammad Sayyid aldamabdi. Uni baland bo'yli, soqol qo'ygan, nigohlari qahraton sovug'idan-da yoqimsiz bir erkak qarshi oldi.

Mehmonali mashinaga o'tirdi-yu, so'nggi manzil tomon jo'nab ketdi.

(davomi bor)

Olimjon HAYIT

 

loading...