Ҳали шошмай туринглар, ҳали булар шуни ҳам урушга тиқиб юборишади!..
Дронлар бозорида инқилоб: Углерод толасидан воз кечиш даври келдими?
Хитойнинг “Синьхуа” ахборот агентлиги дрон ишлаб чиқариш саноатида катта бурилиш ясаши кутилаётган янги технология ҳақида хабар берди. Гап дронлар корпуси учун ишлатиладиган анъанавий материалларнинг ўрнини босувчи янги авлод композитлари ҳақида бормоқда.
Асосий техник кўрсаткичлар ва устунликлар
Янги турдаги материалдан тайёрланган дронлар ҳозирда энг мустаҳкам ва енгил ҳисобланган углерод толаси (carbon fiber) билан солиштирилганда қуйидаги натижаларни кўрсатди:
-
Вазннинг камайиши: Қурилма 20 фоизга енгилроқ. Бу дроннинг ҳавода қолиш вақтини узайтиради ва маневр қилиш қобилиятини оширади.
-
Иқтисодий самарадорлик: Ишлаб чиқариш харажатлари 75 фоизга арзонлашган. Бу дегани, дронларнинг таннархи тўрт бараваргача тушиши мумкин.
-
Энергия тежамкорлиги: Вазннинг камайиши аккумулятор қувватини камроқ сарфланишига олиб келади, бу эса ўз навбатида дроннинг учиш масофасини (range) кенгайтиради.
Бу нима учун муҳим?
Ҳозиргача углерод толаси дронлар учун энг яхши танлов ҳисобланарди, бироқ унинг иккита асосий камчилиги бор эди: юқори нарх ва қайта ишлашнинг мураккаблиги. Янги материал эса ушбу муаммоларни ҳал қилади:
-
Оммавий ишлаб чиқариш: Арзон материал дронларни нафақат ҳарбий, балки қишлоқ хўжалиги, логистика (етказиб бериш хизмати) ва шахсий фойдаланиш учун ҳам ҳамёнбоп қилади.
-
Экологик жиҳат: Янги материаллар кўпинча қайта ишлашга яроқли бўлади, бу эса «яшил технологиялар» концепциясига мос келади.
-
Payload (Фойдали юк) имконияти: Дроннинг ўз вазни қанча енгил бўлса, у шунча кўп қўшимча юк (камералар, сенсорлар ёки посилкалар) таший олади.
Соҳа мутахассисларининг фикрича:
«Агар ушбу технология кенг миқёсда татбиқ этилса, биз яқин йилларда ‘дронлар десанти’ гувоҳи бўлишимиз мумкин. 75 фоизлик арзонлашув — бу шунчаки тежамкорлик эмас, бу бутун бошли бозорни қайта шакллантирувчи омилдир.»
Хулоса қилиб айтганда, Хитой томонидан эълон қилинган бу янгилик дронларни ҳашаматдан кундалик заруратга, арзон ва самарали иш қуролига айлантириш йўлидаги муҳим қадамдир.
