ЭЛЕКТРОМОБИЛЛАР ҲАҚИДАГИ ВАҲИМАЛАР: КИМГА ВА НИМА УЧУН КЕРАК?
Олий маълумотли инсонлар, ҳатто шифокорлар ҳам «электромобил саломатликка зарар» деган гапларга ишонаётгани тасодиф эмас. Бу — йиллар давомида шаклланган ва мақсадли йўналтирилган тарғибот маҳсулидир. Бу сохта хабарлар ортида кимлар турганини фош қиламиз.
1. Нефть ва ёнилғи гигантлари (Она заминнинг «қора қони» эгалари)
Электромобиллар оммалашса, дунё бўйлаб бензин ва дизелга бўлган талаб кескин тушади. Миллиардлаб доллар фойда кўрадиган нефть компаниялари учун бу — ўлим ҳукми. Улар турли тадқиқот марказлари ва «мустақил» экспертлар орқали электромобилларнинг «зарари» ҳақида хабарларни билвосита молиялаштириши исботланган факт.
2. Анъанавий автосаноат хизмат кўрсатиш тармоғи
Оддий машинада 2000 дан ортиқ ҳаракатланувчи қисм бор, электромобилда эса атиги 20 га яқин. Электромобил на мой алмаштиришни, на фильтрларни, на мураккаб двигатель таъмирини талаб қилади. Бу — минглаб эҳтиёт қисм ишлаб чиқарувчилар ва сервис марказларининг касод бўлиши демакдир.
3. «Кликтомания» ва сариқ матбуот
Янги технологиялар ҳақидаги қўрқув (технофобия) ҳар доим яхши сотилади. «Электромобил бепуштликка олиб келади» ёки «Радиация тарқатади» қабилидаги сарлавҳалар миллионлаб кўришлар (view) йиғади. Масъулиятсиз блогерлар ва сайтлар фақат трафик учунгина бундай уйдирмаларни кўпиртириб тарқатади.
4. Геосиёсий рақобат
Электромобиллар учун керакли бўлган литий ва кобальт захиралари маълум давлатлар назоратида. Ушбу бозорда етакчи бўлолмаётган давлатлар ёки гуруҳлар рақобатчининг маҳсулотини обрўсизлантириш учун «инфо-ҳужумлар» уюштиради.
🛡 Нима учун ҳатто шифокорлар ҳам ишониб қолишмоқда?
Бу «тасдиқлаш хатолиги» (Confirmation Bias) деб аталади. Инсон бирор янгиликдан хавфсираса, интернетдан айнан ўша хавфни тасдиқловчи (гарчи ёлғон бўлса ҳам) мақолаларни қидиради. Саводли инсон бўлиш — бу ҳали сохта ахборотдан ҳимояланганлик дегани эмас.
Хулоса: Электромобил соғлиқ учун зарар эмас, балки анъанавий машиналардан чиқадиган заҳарли газларнинг йўқлиги ҳисобига экологияни қутқарувчи воситадир. «Ваҳима» эса — шунчаки бизнеснинг бир қисми.
