Миллиардлар қаерга кетди? Марказий банкдан кутилмаган ҳисобот. Олтин кам, лекин кўп!
Кетма-кет 7 ойлик рекорд даражадаги ўсишдан сўнг, Ўзбекистоннинг халқаро олтин-валюта захираларида кескин камайиш кузатилди. 2026 йил 1 апрель ҳолатига кўра, мамлакат захиралари 8,09 млрд долларга қисқариб, 68,99 млрд долларни ташкил этди.
🔍 Рақамлар нима дейди? (Март ойидаги ўзгаришлар)
Захираларнинг камайиши асосан иккита йўналишда содир бўлди:
-
Олтин захираси қиймати: 6,82 млрд долларга камайди.
-
Валюта қисми: 1,26 млрд долларга қисқарди.
-
Қимматли қоғозлар: 1,5 млрд доллар миқдорида ўзгаришсиз қолди.
❓ Нега захиралар камайди? (Асосий сабаблар)
Кўпчиликни хавотирга солаётган бу пасайишнинг ортида иқтисодий инқироз эмас, балки жаҳон бозоридаги нархлар ўйини турибди:
-
Олтин нархининг арзонлашиши: Март ойи бошида (2 март) олтиннинг бир троя унцияси рекорд даражадаги 5419 долларга чиққан эди. Бироқ апрель ойига келиб нарх 4785 долларгача тушди. Бу Ўзбекистон захирасидаги олтиннинг умумий қийматини «арзонлаштириб» кўрсатди.
-
Парадокс: Олтин миқдори аслида кўпайган! Қизиқ жиҳати шундаки, олтиннинг пулдаги қиймати тушган бўлса-да, унинг физик ҳажми ошган. Ўзбекистон ўз олтин захирасини 13,1 млн унциядан 13,4 млн унцияга кўпайтирган. Яъни, Марказий банк олтинни сотмаган, аксинча, сотиб олган!
🌍 Глобал контекст: Олтин нега беқарор?
2026 йилнинг бошида олтин нархи 5000 доллардан ошиб кетишига қуйидаги омиллар сабаб бўлган эди:
-
Яқин Шарқдаги кескин геосиёсий вазият;
-
АҚШ Федерал захира тизими атрофидаги хавотирлар;
-
Глобал савдодаги ноаниқликлар.
Март ойига келиб, бозордаги вазият бироз барқарорлашгани сабабли олтин нархида «техник чекиниш» кузатилди.
💡 Хулоса:
Захираларнинг 8 млрд долларга камайиши — бу Ўзбекистон пулларини ишлатиб юборганини эмас, балки бозордаги нарх ўзгаришини англатади. Физик ҳажмнинг ўсиши эса мамлакатнинг молиявий «хавфсизлик ёстиқчаси» янада мустаҳкамланаётганидан далолат беради.
