"РАҚАМЛИ ҚОНХЎР: ИНСТАГРАМ СИЗНИНГ ҲАР БИР СОНИЯНГИЗНИ ҚАНДАЙ ҚИЛИБ МИЛЛИАРДЛАРГА АЛМАШТИРМОҚДА?"

Сиз Инстаграмда бепул ўтирибман деб ўйлайсизми? Аслида, сиз — маҳсулотсиз. Сизнинг ҳар бир сониянгиз, ҳар бир «лайк»ингиз ва ҳар бир кўрган рекламангиз Марк Цукербергнинг ҳамёнига тинимсиз оқиб кираётган олтин тангадир. Келинг, ушбу рақамли маҳмонхонанинг ички ҳисоб-китобларини кавлаб кўрамиз.

1. Инстаграм бир кунда қанча пул ишлайди?

Инстаграмнинг йиллик даромади аллақачон 60 миллиард доллардан ошиб кетган. Бу дегани:

Бир йилда: $60,000,000,000
Бир кунда: тахминан 165 миллион доллар!
Бир соатда: 6.8 миллион доллар.
Бир сонияда: қарийб 1,900 доллар.

Сиз мана шу жумлани ўқигунингизча, Инстаграм аллақачон 10-15 минг доллар ишлаб топди. Бу пулларнинг 98 фоизи битта манбадан — Рекламадан келади. Сиз лентани айлантирганингизда пайдо бўлувчи «Sponsored» ёзуви ортида компанияларнинг миллиардлаб сарфлаган пуллари ётибди.

2. Бу океандек пуллар қаерга сарфланади?

Кўпчилик бу пуллар фақат Цукербергнинг шахсий оролларига кетади деб ўйлайди. Лекин ҳақиқат анча «даҳшатлироқ»:

А) Мета-олам (Metaverse): Энг катта «қимор» Цукерберг Инстаграмдан топган пулларининг катта қисмини (йилига 10-15 миллиард доллар!) Reality Labs лойиҳасига тикади. Бу бизни виртуал оламга қамаб қўйиш учун қилинаётган ҳаракат. Улар сизни нафақат телефон экранида, балки виртуал кўзойнаклар ичида ҳам бошқармоқчи.

Б) Дата-марказлар: Рақамли ГУЛАГлар Миллиардлаб одамларнинг суратлари ва видеоларини сақлаш учун ер юзининг турли нуқталарида улкан дата-марказлар қурилади. У ердаги серверларнинг совитиш тизимига кетадиган электр энергияси бир нечта кичик давлатларнинг йиллик истеъмолидан кўпроқ. Инстаграм сизнинг маълумотларингизни «тирик» сақлаш учун миллионларни сарфлайди.

В) Алгоритмлар — Сизнинг «мия овчиларинг» Инстаграм энг кучли математиклар ва руҳшуносларга ҳақ тўлайди. Уларнинг ягона вазифаси — сизни иловадан чиқиб кетмаслигингизни таъминлайдиган алгоритмларни яратиш. Бу пуллар сизни руҳий қарамликда ушлаб турадиган «рақамли тузоқ»ни мукаммаллаштиришга кетади.

Г) Сунъий Интеллект ва Кузатув Сизга қайси маҳсулот ёқишини олдиндан билиш учун СИ (AI) технологияларига миллиардлаб маблағ йўналтирилади. Инстаграм сизнинг юзингизни таниш, ҳиссиётларингизни ўқиш ва сиёсий қарашларингизни таҳлил қилиш учун дунёдаги энг қиммат технологияларни сотиб олади.

3. Сиз учун бепул, улар учун — олтин кон

Инстаграмнинг сарф-харажатлари шуни кўрсатадики, улар сизни ижтимоий тармоқ фойдаланувчиси сифатида эмас, балки келажакдаги рақамли дунёнинг қули сифатида тарбияламоқчи. Улар топган пулларини янада кўпроқ маълумот тўплашга ва сизни экран қаршисида узоқроқ ушлаб туришга сарфлайдилар.

Хулоса: Инстаграм бир кунда ишлаб топаётган 165 миллион доллар — бу сизнинг сотилган вақтингиз ва эътиборингиздир. Цукерберг бу пулларни янги дунё қуришга сарфламоқда, лекин у дунёда бизга эркинлик бериладими ёки йўқ — бу катта савол.

Бир сониянгиз 1,900 доллар турадиган бўлса, уни Инстаграмга текинга беришда давом этасизми?

Дўстларингизга ҳам юборинг: