Ундай олимларни уруш билан икки тийинлик ишлари йўқ!..
Олимлар Арктикада номаълум қирилиб кетган каркидон скелетини топишди
Канада табиат музейи олимлари каркидоннинг қирилиб кетган янги турини аниқлашди. Унга Epiatheracerium itjilik деб ном берилди. Ҳайвоннинг жуда яхши сақланган скелети Нунавут ҳудудидаги Хотон кратерида, қадимий кўл ётқизиқларидан топилган.
2026 йил 24 март куни Science Daily журнали хабар беришича, турнинг номи бўлган «itjilik» инуктитут тилидан таржима қилинганда «совуқ» ёки «музли» деган маънони англатади. Скелетнинг 75 фоизи сақланиб қолган бўлиб, бундай қадимий топилмалар учун бу камдан-кам учрайдиган ҳолатдир.
Кашфиётнинг асосий тафсилотлари:
-
Яшаш даври: Ҳайвон тахминан 23 миллион йил аввал, илк миоцен даврида яшаган. Бу фанга маълум бўлган энг шимолий каркидон туридир.
-
Ташқи кўриниши: У нисбатан кичик ҳажмга эга бўлиб, ҳозирги ҳинд каркидони билан солиштириш мумкин, аммо унинг шохи бўлмаган.
-
Муҳит: Бугунги Арктика саҳросидан фарқли ўлароқ, ўша даврда бу ерлар мўътадил иқлимли ўрмонлардан иборат бўлган.
-
Генетик таҳлил: 2025 йил июль ойида олимлар ушбу каркидон тиши эмалидан оқсилларни ажратиб олишга муваффақ бўлишган, бу эса қадимий биомолекулаларни ўрганиш имкониятини кенгайтирди.
Илмий аҳамияти:
-
Миграция йўллари: Таҳлиллар шуни кўрсатдики, E. itjilik Европа турларига яқин. Бу Шимолий Атлантика орқали (Гренландия орқали) ўтган қуруқлик кўприги олимлар илгари ўйлаганидан (56 млн йил аввал) кўра анча узоқроқ — миоцен давригача хизмат қилганини исботлайди.
-
Эволюция: Канада табиат музейи палеобиология бўлими раҳбари Даниэль Фрейзернинг таъкидлашича, ушбу арктика турининг топилиши каркидонларнинг эволюцион тарихини тушунишда янги истиқболларни очади.
Бошқа янгиликлар:
Шунингдек, хабарда 2026 йилнинг февраль ва март ойларида Массачусетс (АҚШ) қирғоқлари яқинида ноёб кўк китлар (Balaenoptera musculus) кўрингани қайд этилган.
