Эр ва хотин жанжали!..

Эр-хотин жанжаллашиб қолса, овоз кўтарилади, эшиклар қаттиқ ёпилади, кўз ёш тўкилади. Лекин энг хавфлиси — сукут. Гаплашмаслик. Қарамаслик. Бир уйда яшаб, бир-бирига бегона бўлиб қолиш.

Келишмовчилик кўпинча катта сабаблардан бошланмайди. Бир қарашда майда туюлган нарсалар: эшитилмаган сўз, қадрланмаган меҳнат, вақтида берилмаган эътибор. Аёл «мен чарчадим» дейди, эркак «мен ҳам» дейди. Лекин иккаласи ҳам бир-бирини эшитмайди. Ҳар ким ўз оғриғи билан банд.

Аёл эътибор истайди. Эркак эса тинчлик. Аёл гапиришни хоҳлайди, эркак сукутни. Шу ерда биринчи дарз пайдо бўлади. Вақт ўтиб, бу дарз деворга айланади. Орага ғурур киради. «Биринчи бўлиб гапирмайман», «У тушуниши керак эди», «Мен ҳам одамман» деган ўйлар муносабатни емириб боради.

Энг ачинарлиси — иккаласи ҳам ёлғиз эмас, аммо ўзини ёлғиз ҳис қилади. Бир дастурхонда ўтириб, юраклари алоҳида уради. Бир хонада ухлаб, орзулари бир-бирига тегишли эмас. Шу пайтда муҳаббат ўлмайди, у шунчаки жим бўлиб қолади.

Келишмовчилик — ажралиш эмас. Ажралиш — гаплашиш тўхтаган пайтдан бошланади. Бир сўз, бир қадам, бир кечирим кўп нарсани сақлаб қолиши мумкин. Чунки оила — ғалаба ёки мағлубият эмас. Оила — икки инсоннинг бир-бирини йўқотмаслик учун қилган курашидир.

Агар ҳали гапириш мумкин бўлса — демак, ҳали кеч эмас.