Меъёрли рацион — узоқ умр гарови
Узоқ умр кўриш мавзусида дунёда энг кўп тилга олинадиган экспертлардан бири — National Geographic стипендиати ва кўплаб илмий ишлар муаллифи Дэн Бюттнер гўшт истеъмоли масаласида аниқ тавсияларини айтди. Унинг фикрича, узоқ умр сирини “гўштни бутунлай тақиқлаш”дан эмас, меъёрни тўғри ушлашдан излаш керак.
Бюттнер 100 ёшдан ошган инсонлар энг кўп учрайдиган бешта машҳур “кўк ҳудуд”ни узоқ йиллар давомида ўрганган. Бу ҳудудлар қуйидагилар:
– Окинава (Япония)
– Сардиния (Италия)
– Никоя (Коста-Рика)
– Икария (Греция)
– Лома-Линда (АҚШ)
Экспертнинг таъкидлашича, ушбу жойлардаги кўпчилик узоқ умр кўрувчилар гўштдан умуман воз кечмаган — яъни улар веган эмас. Лекин энг муҳим жиҳат шуки, уларнинг кундалик рациони гўшт “атрофида қурилмаган”: ҳар бир таомга гўшт қўшилмайди, ҳар бир овқатда албатта гўшт бўлиши шарт эмас.
Олимнинг кузатувларига кўра, бу ҳудудларда узоқ умр кўрувчилар одатда ҳафтада бир-икки марта гўшт ейишади. Шу билан бирга, уларнинг дастурхонида сабзавот, мевалар, кўкатлар, ёнғоқлар ва турли уруғлар жуда катта ўрин тутади. Яъни асосий “энергия манбаи” — табиий маҳсулотлар ва ўсимликка бой рацион.
Бюттнер соғлиқ нуқтаи назаридан яна бир нозик чегарани ҳам эслатади: кунига бир порция гўшт истеъмол қилиш мумкин, аммо ҳаддан ошиб кетмаслик жуда муҳим. Қисқаси, гўштни “ҳар бир овқатга” айлантириб қўймаслик керак.
Унинг сўзларига кўра: “Агар кунига бир порциядан кўп гўшт истеъмол қилсангиз, сурункали касалликлар хавфи ортади”.
Шунингдек, Бюттнернинг “кўк зоналар”да олиб борган тадқиқотлари яна бир манзарани кўрсатган: узоқ умр кўрувчиларнинг рациони дуккакли ўсимликлар, кўкатлар ва тозаланмаган углеводларга бой бўлади. Бу эса сурункали касалликларга чалиниш хавфини пасайтиришга ва умр давомийлигини узайтиришга ёрдам бериши мумкин.
Хулоса оддий: узоқ умр учун гўштни “душман” қилиш шарт эмас, лекин уни “асосий қаҳрамон”га айлантириш ҳам хавфли. Меъёр, сабзавотга бой дастурхон ва оддий одатлар — шу йўл кўпроқ ишлайди.
