Масофавий иш эрасининг интиҳоси: Нима учун Кремний водийси ва Уолл-стрит «Уйга қайтиш» сиёсатидан воз кечмоқда?

Сўнгги беш йил давомида Америка иқтисодиёти «масофавий иш» деб аталган улкан ижтимоий эксперимент ичида яшади. Пандемия бошлаган бу жараён меҳнат бозорини бутунлай ўзгартиргандек туюлган эди. Аммо 2026 йилга келиб, хулоса аниқ бўлди: эксперимент тугади. Google, Meta ва Goldman Sachs каби гигантлар энди ходимларига «илтимос» билан мурожаат қилишмаяпти, улар қатъий «талаб» қўйишмоқда. Офислар яна корпоратив урушлар, инновациялар ва карьера ўсишининг ягона марказига айланмоқда.

1. Сунъий интеллект — офисларни қутқарувчи куч сифатида

Масофавий ишни СИ (Сунъий интеллект) ўлдирди. Агар сиз уйда ўтириб фақат электрон жадвалларни тўлдириш, ҳисоботлар ёзиш ёки код ёзиш билан шуғулланаётган бўлсангиз, компаниянгизга сизнинг керагингиз йўқ — бу ишни Claude 4 ёки янгиланган GPT моделларига топшириш анча арзон ва тезроқ.

Раҳбарларнинг фикрича, инсоннинг машинадан ягона устунлиги — бу «жамоавий ижодкорлик». Бу ижодкорлик эса Zoom экранлари орқали эмас, балки офисдаги кофе-машина олдидаги тасодифий суҳбатларда, оқ доска (whiteboard) олдидаги қизғин баҳсларда туғилади.

2. «Офисда бўлмасанг, кўзга кўринмайсан»

Мақолада янги бир хавотирли термин пайдо бўлди: «Рақамли изоляция». Сўнгги тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, офисга қайтган ходимларнинг маоши уйда қолган ҳамкасбларига қараганда ўртача 12% га тезроқ ўсмоқда.

• Марк Цукерберг (Meta раҳбари): «Бизнинг маълумотларимиз шуни кўрсатадики, муҳандисларимиз юзма-юз ишлашганда кўпроқ иш битиришмоқда ва жамоага тезроқ мослашишмоқда. Офисдаги муҳит — бу тезлик демакдир».

• Ходимлар фожиаси: Кўпчилик пандемия даврида уйини сотиб, арзонроқ ва табиат қўйнидаги штатларга кўчиб кетган эди. Энди улар «ё офисга яқин жойга кўчиб кел, ёки ишдан кет» деган қатъий ультиматум олдида қолдилар.

3. Шаҳарлар иқтисодиётининг «Қайта туғилиши»

Бир пайтлар «арвоҳ шаҳар»га айланиб бораётган Сан-Франциско ва Нью-Йорк марказлари яна жонланмоқда. Одамлар офисларга қайтар экан, кичик бизнес, ресторанлар ва сервис хизматлари қайта тикланмоқда. Тижорат кўчмас мулки бозори 2025 йилдаги рекорд даражадаги пасайишдан сўнг илк бор ўсиш белгиларини кўрсатди. Корпорациялар энди офисларини шунчаки иш жойи эмас, балки ходимларни жалб қилувчи «клублар» сифатида қайта жиҳозламоқда.

4. Психологик уруш: Ким ғалаба қозонади?

Бироқ, бу қайтиш осон кечмаяпти. Ходимларнинг қарийб 40 фоизи агар масофавий иш имконияти бутунлай олиб қўйилса, истеъфо беришга тайёрлигини айтмоқда. Лекин 2026 йилги меҳнат бозори 2021 йилдагидек эмас — ҳозир иш берувчиларнинг қўли баланд. СИ туфайли кўплаб ўрта бўғин бошқарув лавозимлари қисқариб кетган бир пайтда, ходимлар ўз жойларини сақлаб қолиш учун офисга қайтишга рози бўлишмоқда.

💡 Якуний хулоса

2026 йил — «Корпоратив реалликка қайтиш» йили бўлди. Масофавий иш — бу энди камёб ҳашамат, офисда бўлиш эса — карьера зиналаридан кўтарилишнинг асосий шарти. Технология бизни уйга қамаган эди, энди эса ўша технология (СИ) бизни яна жамиятга, одамлар орасига ва жонли мулоқотга қайтармоқда.