ИНСОНИЯТ ЎЗ ҚАБРИНИ ҚАЗИЯПТИ…
Дунё ядровий урушдан қўрқиб яшаётган бир пайтда, ҳақиқий қиёмат миттигина шиша идишларда — дунёнинг махфий лабораторияларида пишиб етилмоқда. Бугунги кунда энг даҳшатли қурол на ракеталар ва на бомбалардир; энг даҳшатли қурол — бу генетик ўзгартирилган вирус ва бактериялардир.
1. Био-хакерлик: Худолик даъвосидаги хато
Замонавий биотехнологиялар, хусусан, генни таҳрир қилувчи CRISPR технологияси олимларга табиат яратмаган «жонзотлар»ни яратиш имконини берди. Эндиликда оддий гриппни вабо каби ўлдирадиган ва қизамиқ каби тез тарқаладиган қилиб қайта дастурлаш мумкин.
Бундай «дизайнерлик вируслари» табиий иммунитет тизимимизни шунчаки девордаги пашшадек сезмай ўтиб кетади. Энг даҳшатлиси, бу технологиялар энди нафақат давлатлар, балки алоҳида террорчи гуруҳлар қўлига ҳам тушиб қолиши мумкин.
2. «Х» пандемияси: Навбатдаги тўлқин қачон?
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти аллақачон «Disease X» (Икс касаллиги) атамасини муомалага киритган. Бу — ҳали фанга номаълум, аммо пайдо бўлиши муқаррар бўлган глобал пандемия. Агар табиий вирус (масалан, COVID-19) дунё иқтисодиётини тиз чўктирган бўлса, лабораторияда «такомиллаштирилган» вирус инсониятнинг 50-60 фоизини бир неча ой ичида қириб юбориш қувватига эга.
3. Этник қурол: Қон гуруҳига қараб ҳужум
Ҳозирги кунда энг даҳшатли назариялардан бири — бу генетик-этник қуролдир. Махфий тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, маълум бир миллат ёки ирққа хос ДНК кетма-кетлигига таъсир қилувчи вируслар яратилиши мумкин. Бу дегани, вирус бир давлат аҳолисини қириб битирганида, қўшни давлат одамларига ҳеч қандай зарар етказмаслиги мумкин. Бу «тозалаш» урушларининг янги ва энг ифлос босқичидир.
4. Музликлар остидаги «ухлаётган» девлар
Глобал исиш натижасида Арктика ва Сибирь музликлари эримоқда. Бу музлар остида эса ўн минглаб йиллар давомида «музлатиб қўйилган» қадимий вируслар ва бактериялар уйғонмоқда. Замонавий инсон организми бу мамонтлар давридаги касалликларга мутлақо тайёр эмас. Биз нафақат ўз қўлимиз билан яратилган, балки ер остидан чиқаётган қадимий азоблар билан ҳам юзма-юз турибмиз.
5. Рақамли биология: Вирус энди файл шаклида
Бугунги кунда вируснинг генетик кодини электрон почта орқали дунёнинг нариги чеккасига юбориш мумкин. Ўша ердаги лаборатория эса бу кодни қабул қилиб, 3D био-принтер ёрдамида тирик вирусни «чоп этиши» мумкин. Бу дегани, биологик қурол энди чегара билмайди — у рақамли оламда ҳаракатланади ва исталган нуқтада пайдо бўлади.
Хулоса: Инсоният яратган технология ўз эгасига қарши исён қилиш арафасида. Биологик қуроллар — бу ортга қайтариш тугмаси бўлмаган бомбадир. Биргина лаборатория хатоси ёки биргина телбанинг қарори ер юзини тириклар кўмишга улгурмайдиган улкан қабристонга айлантириши мумкин.
Биз сўнгги чегарадамиз. Кейинги қадам — ё мутлақ назорат, ёки мутлақ йўқлик.
