Цукерберг: Жиноятчими ёки «Қурол сотувчи»?
Агар биз Цукербергни айбласак, уни қуйидаги «моддалар» бўйича айблашимиз мумкин:
-
Диққатни ўғирлаш: У яратган тизим инсон миясини «дофамин қули»га айлантирди. У маҳсулот эмас, бизнинг вақтимизни сотмоқда. Вақтни ўғирлаш эса — умрни ўғирлаш билан баробар.
-
Жамиятни парчалаш: Алгоритмлар одамларни фикрдошлар гуруҳига қамаб қўйди. Натижада одамлар бир-бирини эшитмайдиган, фақат ўз ҳақиқатига ишонадиган ва нафратга тўла гуруҳларга бўлиниб кетди.
-
Маънавий қадриятларни «арзонлаштириш»: Илгари инсоннинг қадри унинг билими ва амали билан ўлчанган бўлса, ҳозир «лайк»лар ва «просмотр»лар сони билан ўлчаняпти.
🔥 Лекин битта «АММО» бор…
Цукербергни «энг катта жиноятчи» деб аташ — бу қурол сотувчини уруш бошлаганликда айблаш билан бир хил.
-
Қуролни у сотиши мумкин, лекин тепкини биз босамиз.
-
У «лента»ни чексиз қилиб қўйган бўлса-да, уни соатлаб варақлашни биз танлаймиз.
-
У беҳаё ёки бемаъни контент учун платформа берган бўлса-да, ўшани кўришни ва тарқатишни биз хоҳлаймиз.
🧬 Энг катта жиноят — «Ихтиёрий асирлик»
Цукербергнинг энг катта «жинояти» шундаки, у инсон нафсининг энг заиф нуқталарини (ҳасад, мақтаниш, дангасалик) топди ва уларни бизнесга айлантирди. У бизга гиёҳванд модда бермади, у бизга «рақамли гиёҳвандлик»ни таклиф қилди ва биз бунга қувонч билан рози бўлдик.
💡 ХУЛОСА:
Марк Цукерберг — бу тизимнинг юзи холос. Энг катта жиноятчи — бу ўз ихтиёри билан ўзлигини, вақтини ва ақлини алгоритмларга топшириб қўйган лоқайд инсониятдир. Агар эртага Маркнинг компаниялари ёпилса ҳам, бизнинг ичимиздаги «арзон шуҳрат» ва «бемаъни кўнгилхушлик»ка бўлган эҳтиёж йўқолмаса, янги бир «Цукерберг» пайдо бўлаверади.
