Туркиянинг қадимий театрлари халқаро опера ва балет фестивалларига мезбонлик қилади
Сўнгги вақтларда Туркиянинг очиқ осмон остидаги қадимий ёдгорликлари ва тарихий театрлари санъат ихлосмандларининг эътибор марказига айланди. Бир вақтлар гладиатор жанглари ўтказилган, театр томошалари ва трагедиялар саҳналаштирилган ушбу тарихий масканлар бугун ҳам маданий ҳаётда муҳим ўрин тутмоқда.
Бу ёзда Туркиянинг бир қатор қадимий шаҳарларида опера ва балет фестиваллари ўтказилиб, кўп асрлик ёдгорликлар очиқ осмон остидаги санъат майдонларига айланади. Тарихий манзаралар ҳамроҳлигида намойиш этиладиган ушбу тадбирлар қадимий мерос ва саҳна санъатини уйғунлаштиради.
Эгей ва Ўрта ер денгизи осмони остидаги опера кечалари
Фестивал мавсуми Туркиянинг энг машҳур археологик ёдгорликларидан бири — қадимий Эфес шаҳрида бошланади. 9-Халқаро Эфес опера ва балет фестивали 26-июндан 8-июльгача бўлиб ўтади. Фестивал дастуридан “Оққуш кўли”, “Кармина Бурана” ва “Тоска” каби саҳна асарлари ўрин олган. Юлдузли осмон остида Эфес қадимий театри яна бир бор дунёнинг турли бурчакларидан келган саҳна санъати шайдоларини жамлайди.
Мавсумнинг кейинги босқичи Анталиянинг ноёб ёдгорлиги Аспендосда давом этади. Ўрта ер денгизи ҳудудидаги энг яхши сақланган Рим театрларидан бири Аспендос мукаммал ҳолатда сақланиб қолган акведук тизими билан ҳам алоҳида аҳамиятга эга.
Қадимий шаҳар ўттиз йилдан ортиқ вақтдан бери Аспендос халқаро опера ва балет фестивалига мезбонлик қилади. Бу йил фестивалнинг 33-мавсуми 12–26-сентябрь кунлари бўлиб ўтади. Тадбирлар Аспендос театрининг бетакрор акустикаси ва тарихий муҳити билан уйғун ҳолда намойиш этилади.
Бодрум шаҳридаги тарихий қалъа ҳар йили анъанавий балет фестивалига мезбонлик қилади. Бу йилги 23-Халқаро Бодрум балет фестивали 31-июльдан 13-августгача бўлиб ўтади.
Опера ва балет фестивалларидан ташқари, Туркиянинг қадимий шаҳарларида йил давомида турли маданий тадбирлар ташкил этилади. Пҳаселис фестивали тарихий муҳитда таниқли мусиқачилар чиқишларини жамласа, Бергама театр фестивали қадимий манзаралар бағрида саҳна асарларини намойиш этади.
Шу билан бирга, ҳудудларда давом этаётган археологик қазишмалар янги топилмаларни юзага чиқариб, қадимий манзиллар тарихига оид билимларни бойитмоқда. Жумладан, яқинда Аспендос билан боғлиқ дарё худоси — ёш Эвримедон тасвирланган Рим даврига оид мозаика топилди. Бу каби топилмалар Туркиянинг қадимий шаҳарларида маданий ҳаёт ва тарихий мерос ҳануз изчил ўрганилаётганини кўрсатади.
Эфес, Аспендос ва Бодрум қалъаси кечки маданий ҳаётнинг ҳам муҳим манзиллари сифатида эътироф этилмоқда. “Тунги музейлар” ташаббуси доирасида Эфес ва Аспендос кечки вақтларда махсус ёруғлик остида томоша учун очиқ бўлади.
Бодрум сувости археологияси музейи ҳам “Тунги музейлар” лойиҳасига киритилган. Музей кечки вақтларда ҳам ташриф буюрувчилар учун очиқ бўлиб, Бодрумнинг денгиз тарихи, қадимий савдо йўллари ва сувости археологиясига оид топилмалар билан танишиш имконини беради.
Туркиянинг қадимий саҳналари бугун нафақат йирик тадбирлар, балки кутилмаган лавҳалар билан омма эътиборини жалб қилмоқда. Измир шаҳридаги очиқ театрда “Ромео ва Жулетта” спектаклининг якуний саҳнаси вақтида саҳнага кутилмаганда мушук чиқиб келгани акс этган видео миллионлаб томошабинлар томонидан кўрилди. Бу ҳолат томошабинлар билан бирга актёрларда ҳам илиқ таассурот қолдирди.
