Путин Хитойга муҳтож, аммо…
Путин Хитойга муҳтож, аммо унга тўлиқ қарам бўлиб қолишдан хавотирда — сиёсатшунос Ханна Нотте.
Россия бўйича эксперт ва сиёсатшунос Ханна Нотте BILD бош муҳаррири Пауль Ронцхаймер билан Хитойнинг Шэньчжэнь шаҳрида бўлиб ўтган уч томонлама саммитни муҳокама қилди. Унинг фикрича, Путин ушбу учрашувдан, жумладан, Трамп билан муносабатларни сақлаб қолиш ва Хитойга нисбатан маълум бир мувозанатни таъминлаш мақсадида фойдаланган.
«Россия томони учун бу учрашувнинг асосий аҳамияти, аввало, Дональд Трамп билан мулоқот қилиш имконияти пайдо бўлганида», — дейди Нотте.
Осиё-Тинч океани иқтисодий ҳамкорлиги (АТЭС) саммити доирасида Трамп ва Путин алоҳида учрашув ҳам ўтказган. Кремль раҳбарининг маслаҳатчилари айтишича, ушбу учрашувдан кейин Путиннинг кайфияти ниҳоятда яхши бўлган.
Ноттенинг тахминига кўра, Путин Трампга Европа хавфсизлик тизимига оид талабларини яна бир бор тақдим этган. Эътиборлиси, шундан сўнг Трамп Европа сиёсатчиларига қўнғироқ қилиб, Россия тинчликка интилаётганини билдирган.
«Россия томони бу ерда ишонтириш борасида муайян натижага эришган, деб тахмин қилиш мантиқан тўғри бўлади», — дейди эксперт.
Бироқ Ноттенинг фикрича, Владимир Путин саммитда яна бир мақсадни ҳам кўзлаган. Украинадаги уруш бошланганидан бери Россиянинг Пекинга иқтисодий қарамлиги кескин ортган. 2020–2024 йилларда икки мамлакат ўртасидаги товар айирбошлаш ҳажми икки бараварга ошган.
«Бугунги кунда Россия импортининг 40 фоиздан ортиғи Хитой ҳиссасига тўғри келади. Бу жумладан, Россия мудофаа саноатида фойдаланиладиган бутловчи қисмларни ҳам ўз ичига олади. Бундан ташқари, Россия экспорт даромадларининг 35 фоиздан ортиғи ҳам Хитой ҳиссасига тўғри келмоқда», — дея тушунтиради Нотте.
Экспертнинг таъкидлашича, бу ҳолат Москвада хавотир уйғотмоқда. Унинг сўзларига кўра, Россия элитасининг айрим вакиллари орасида ҳам бундай қарамлик юзасидан ташвиш кучаймоқда.
Шу сабабли Путин фақат Си Цзиньпинга боғлиқ эмаслигини намойиш этишга интилмоқда. Трамп билан очиқ яқинлашув Пекинга ҳам муайян сигнал бўлиб хизмат қилади.
«Трамп билан учрашув хитойликларга Россия бу муносабатларда ҳаддан ташқари қарам бўлиб қолишни истамаётганини кўрсатувчи сигнал ҳамдир», — дейди Нотте.
Ноттенинг фикрича, АҚШ билан муносабатларни яқинлаштиришдан ташқари, Кремлда Хитой билан муносабатлардаги мавжуд номутаносибликни камайтириш учун имкониятлар унчалик кўп эмас.
