Ижтимоий тармоқлар туфайли оила қуришга қизиқиш пасаймоқда
Financial Times хабарига кўра, смартфонлар ва тезкор интернетнинг оммалашуви 2000–2010 йилларда дунёнинг кўплаб мамлакатларида туғилиш даражаси пасайишини тезлаштирган.
Ҳозирги кунда 195 та давлатнинг қарийб учдан икки қисмида туғилиш кўрсаткичи кескин тушиб кетган. Мутахассислар аҳоли сони барқарор сақланиши учун ҳар бир оилада камида икки нафар фарзанд бўлиши кераклигини таъкидлайди. Аммо кўплаб мамлакатларда бу меъёрдан паст ҳолат кузатилмоқда. Айниқса, 66 та давлатда оилалардаги ўртача фарзанд сони икки нафарга ҳам етмайди. Бу эса келажакда ёшлар сони қисқариб, қариялар улуши ортишига олиб келиши мумкин.
Маълумотларга кўра, Франция ва Польшада туғилиш кўрсаткичлари 2000 йиллар бошида барқарор бўлган, аммо 2009 йилдан кейин кескин пасайган. Мексика, Марокаш ва Индонезияда бундай жараён тахминан 2012 йилда кузатилган бўлса, Гана, Нигерия ҳамда Сенегалда эса 2013–2015 йиллар оралиғида бошланган.
Тадқиқотчиларнинг қайд этишича, туғилиш даражасининг кескин тушиши смартфонлар оммалашиб, мобил иловаларга оид Google қидирувлари кескин ошган даврга тўғри келган.
Синсиннати университети олимлари Натан Хадсон ва Эрнан Москосо-Боэдо олиб борган тадқиқотда АҚШ ҳамда Буюк Британияда 4G интернет эртароқ жорий қилинган ҳудудларда туғилиш даражаси сезиларли камайгани аниқланган. Шунингдек, гаджетлардан энг кўп фойдаланувчи ёшлар орасида туғилиш кўрсаткичи янада тез пасайган.
Таҳлилчилар фикрича, смартфонлар тарқалиши ёшлар ўртасида юзма-юз мулоқотлар камайишига ва ижтимоий тармоқлар орқали муносабатларга бўлган талаблар ортишига таъсир қилмоқда.
Стенфорд университети демографи Элис Эванснинг таъкидлашича, Instagram ва TikTok каби платформалар ёш аёлларнинг қарашлари ва муносабатлардаги кутилмаларини ўзгартирмоқда. Унинг фикрича, бу ҳолат кўплаб эркакларнинг янги талабларга мослаша олмаслигига сабаб бўлмоқда.
