Бало уларнинг бошларига бекордан бекорга ёғилмаётганга ўхшайди!..
Бугунги кунда урушлар нафақат реал жанг майдонларида, балки виртуал оламда ҳам кетмоқда. Энг ачинарлиси, ушбу глобал сиёсий ўйинлар ва иқтисодий инқирозлар оқибатида юзага келган кибер-жиноятчилик тўлқини олис Ўзбекистондаги оддий фуқароларнинг чўнтагига ҳам таҳдид сола бошлади.
Сўнгги вақтларда ўзбекистонликларнинг пластик карталарига қилинаётган тинимсиз ҳужумлар, сохта ҳаволалар ва телефон фирибгарликлари ортида халқаро хакерлик гуруҳлари ва колл-марказлар тургани ҳақида маълумотлар кўпаймоқда. Таҳлилчиларга кўра, бундай замонавий ўғрилик ва виртуал товламачилик марказларининг катта қисми айнан Украина ва Шарқий Европа давлатлари ҳудудида жойлашган.
Украинадаги «Колл-марказлар» ва замонавий қароқчилик
Сиёсий майдондаги кескинликлар, юрт бошига келган балолар ва иқтисодий қийинчиликлар фонида Украина ҳудудида халқаро миқёсда ишловчи жуда кўплаб ноқонуний колл-марказлар ва хакерлик тармоқлари ривожланиб кетди. Маҳаллий раҳбариятнинг ўз муаммолари билан овора бўлиб қолгани ёки бундай гуруҳларга кўз юмаётгани сабабли, бу замонавий қароқчилар МДҲ давлатлари, хусусан, Ўзбекистон фуқароларини нишонга олмоқда.
Улар ҳаромхўрлик ва фирибгарликнинг энг замонавий усулларидан фойдаланишяпти:
-
Сохта банк ходимлари: Сизга гўёки маҳаллий банклар (Click, Payme ёки расмий банклар) номидан қўнғироқ қилиб, карта маълумотларингизни олишга уринишади.
-
Вирусли ҳаволалар (Фишинг): «Оликсда маҳсулотингизни сотиб олмоқчиман, мана бу ҳавола орқали пулингизни олинг» деб сохта саҳифаларга йўналтиришади.
-
Давлат номидан сохта ёрдамлар: Президент қарори ёки вазирликлар номидан «моддий ёрдам бериляпти» деган ёлғон эълонлар билан карта кодларини ўғирлашади.
«Осон пул» илинжидаги кибер-жиноятчилик
Уруш гирдобида қолган ва ҳаёт даражаси тушиб кетган мамлакатларда одамлар тирикчилик учун ҳеч қандай ҳаром-ҳариш йўллардан қайтмайдиган ҳолатга келиб қолмоқда. Улар ўзбекистонликларнинг йиллар давомида пешона тери билан топган маблағларини сониялар ичида шилиб олишни ўзларига касб қилиб олишган. Замонавий ўғриликнинг бу тури миллий иқтисодиётимизга ва оддий халқнинг соддалигига жуда катта зарба бермоқда.
Эксперт огоҳлантиради: Бугунги кунда виртуал оламда ҳеч кимга ишониб бўлмайди. Айниқса, сиёсий ва иқтисодий беқарорлик ҳукм сураётган ҳудудлардан келаётган кибер-таҳдидлар сони кундан-кунга ортиб бораверади.
Картангизни уруш қурбонига айлантирманг!
Ҳурматли юртдошлар, пластик картангиздаги пулларни асраб қолиш учун қуйидаги оддий қоидаларга қатъий амал қилинг:
-
Ҳеч қачон, ҳеч қандай «банк ходими»га ёки телефондаги бегона шахсга SMS орқали келган 4 хонали кодни айтманг!
-
Телеграмдаги шубҳали гуруҳларда тарқатилаётган «пул ютуғи», «моддий ёрдам» деган линкларга кирманг ва картангиз рақамини ёзманг.
-
Олди-сотди платформаларида бегоналар юборган шубҳали ҳаволаларга картангиз сирларини киритманг.
