«Трампнинг қатағони»: Оқ уйда кадрлар қирғини ва «Олтин флот» саросимаси!
Америка яна титрамоқда. Дональд Трамп Оқ уйга қайтиши билан Вашингтоннинг сиёсий ва ҳарбий элитасини «супуриб» ташлашни бошлади. Бу шунчаки алмаштириш эмас, бу — тизимли қатағон. Трамп ўз атрофида фақат битта нарсани — сўзсиз содиқликни талаб қилувчи янги империя қурмоқда.
1. Феланнинг кетиши: «Олтин флот» орзуси қандай чўкди?
Яқинда АҚШ Ҳарбий-денгиз кучлари вазири Жон Фелан истеъфога чиқарилди. Қизиғи шундаки, Фелан Трамп билан биргаликда «Олтин флот» лойиҳасини тақдим этган ва президентнинг «эркатойи» бўлиб кўринган эди. Трамп унга ўз номи билан аталадиган улкан линкорлар қуришни топширганди.
Нима бўлди? * Нарх: Битта кема — 17 миллиард доллар!
-
Технология: Америка кемасозлиги шунчалик орқада қолганки, битта авианосецни қуришга энди 17 йил вақт кетмоқда.
-
Ички низо: Мудофаа вазири Пит Хегсет Феланни «президентга яқинлашишга уриниш» ва субординацияни бузишда айблаб, уни тизимдан улоқтириб ташлади.
2. «Кадрлар детокси»: 10 дан ортиқ генераллар «кўчада»
Трамп Вашингтонни «болалардан» тозалаяпти. Икки ой ичида нафақат Фелан, балки:
-
Бирлашган штаб бошлиқлари қўмитаси раиси генерал Чарльз Браун;
-
Ҳарбий-денгиз кучлари штаб бошлиғи адмирал Лиза Франкетти;
-
Ҳарбий разведка бошлиғи Жеффри Круз ва яна 10 дан ортиқ юқори мартабали ҳарбийлар ишдан ҳайдалди.
Бу шунчаки истеъфо эмас, бу — «генераллар қирғини». Трампга профессионал тажриба эмас, президентнинг ҳар қандай буйруғини (ҳатто Эрон билан урушда ҳам) кўр-кўрона бажарадиган «содиқ аскарлар» керак.
3. Эрон билан уруш ва «Хаос» тизими
Американинг Эрон билан тўқнашувида вазият аянчли: 10 нафар америкалик ҳарбий ҳалок бўлган, 350 дан ортиғи яраланган. Оқ уйнинг Эронга қарши аниқ стратегияси йўқ, мақсадлар ҳар ҳафта ўзгариб турибди.
Трамп эса бу муваффақиятсизликлар учун айбдорларни Пентагон ичидан қидиряпти. Янги мудофаа вазири Пит Хегсет профессионал ҳарбийларни эмас, ижтимоий ва мафкуравий қарашлари мос келмайдиганларни (аёллар ва камчиликлар вакилларини) лавозимдан четлатиш билан банд.
4. Пул қаерга кетмоқда?
Пентагон бюджетини 44% га ошириб, 1,5 триллион долларга етказиш режалаштирилмоқда. Трамп Америка осмонида «Олтин гумбаз» қуришни ва 41 та янги кема ясашни ваъда қилмоқда. Лекин бу пуллар қаердан келади? Ҳукумат қишлоқ хўжалиги, соғлиқни сақлаш ва ижтимоий дастурларни 73 миллиард долларга қисқартирмоқчи. Яъни, оддий америкаликнинг нонини кесиб, Трампнинг «олтин кемалари»га тикишмоқда.
Таҳририятдан хулоса:
Вашингтонда демократия ўрнини «шахсга сиғиниш» ва «муطلق вертикал» эгалламоқда. Профессионаллар четга сурилиб, лоял (содиқ) кадрлар тепага чиқяпти. Бу хаос Американи қаерга бошлайди — янги буюкликками ёки ички таназзулгами? Эрон билан уруш фонида бундай кадрлар ўйини олов билан ўйнашишга ўхшайди.
