ОХИРГИ МАНЗИЛ ОСТОНАСИ: ЎЛИМНИНГ 6 СИРЛИ БОСҚИЧИ

Инсон боласи дунёга келар экан, унинг ягона ва мутлақ ҳақиқати — бу ўлимдир. Биз ундан қочамиз, уни унутамиз, аммо у бизни соядек таъқиб қилади. Ислом манбалари ва қуръоний ҳақиқатлар асосида инсон ҳаётининг сўнгги лаҳзаларини таҳлил қилсак, ажал шунчаки тўхташ эмас, балки олтита даҳшатли ва ибратли босқичдан иборат жараён экани аён бўлади.

1-БОСҚИЧ: ҲУКМ КУНИ — СЕЗИЛМАС ОСТОНА

Бу босқич инсоннинг ер юзидаги сўнгги 24 соатидир. Энг даҳшатлиси — ҳеч ким бу кун келганини билмайди. Аллоҳ фаришталарга банданинг руҳини олишни буюради.

Мўминнинг ҳолати: Қалбида ғалати бир нур, хотиржамлик ва Аллоҳга муштоқлик сезади. Юзида нур пайдо бўлади.
Осийнинг ҳолати: Сабабсиз юрак сиқилиши, ваҳима ва руҳий азоб бошланади. У атрофни кўрмаса-да, шайтонлар фаришталар тушаётганини кўриб, типирчилаб қоладилар.

2-БОСҚИЧ: РУҲНИНГ «САФАРИ» — ОЁҚЛАРДАН УЗИЛИШ

Ўлим тананинг энг пастки нуқтасидан бошланади. Руҳ аввал оёқ кафтларидан узилади. Сўнг тизза, қорин ва кўкракка қараб кўтарилади. Инсон бу пайтда оғир чарчоқ ва бош айланишини ҳис қилади. Гўё устига тоғ ағдарилгандек босим остида қолади, лекин ҳали ҳам нима бўлаётганини тўлиқ англамайди.

3-БОСҚИЧ: ТАРОҚИЙ — ҚАЙТИШСИЗ ЙЎЛ

Руҳ ҳиқилдоқ ва ўмров суякларига келганда, Қуръон таъбири билан айтганда, «Болдирлар бир-бирига чалишади». Бу лаҳзада инсон ҳаёт билан видолашаётганини тушунади. Яқинлари типирчилаб қолишади: «Доктор чақиринг! Дам соладиган борми?» деб югуришади. Аммо тиббиёт ҳам, дуо ҳам бу ерда ожиз. Бу — фироқ (айрилиш) онидир.

4-БОСҚИЧ: ҲАЛҚУМ — ПАРДАЛАРНИНГ КЎТАРИЛИШИ

Бу энг оғир ва ҳақиқат очиладиган пайт. Инсоннинг кўз олдидаги моддий дунё пардаси йиртилади. У энди атрофидаги одамларни эмас, балки ўзини олиб кетгани келган фаришталарни кўради.

«Биз сендан пардангни очиб юбордик, энди кўзинг ўткирдир» (Қоф сураси, 22-оят). Шу лаҳзада одам бир нуқтага қараб қотади. У ё жаннатнинг исини туяди, ёки жаҳаннамнинг даҳшатидан даҳшатга тушади.

5-БОСҚИЧ: СЎНГГИ ЖАНГ — ШАЙТОННИНГ ҲУЖУМИ

Бу босқич «Ўлим фитнаси» деб аталади. Шайтон инсонни кофир ҳолда олиб кетиш учун бор кучини ишга солади. У инсоннинг энг нозик нуқталарига зарба беради, эътиқодини суғуриб олишга уринади.

Нажот йўли: Ким қандай яшаган бўлса, шундай ўлади. Тили зикрда, қалби тақвода бўлган бандага шайтоннинг кучи етмайди. Фаришталар мўминга собитқадамлик бериб турадилар.

6-БОСҚИЧ: ТАСЛИМИЯТ — РУҲНИНГ ЧИҚИШИ

Ва ниҳоят, сўнгги нуқта. Руҳ бурунга келади.

Мўмин руҳ: Гўё идишдан томаётган сув томчисидек ёки хамирдан суғурилган қилдек осон ва оғриқсиз чиқади. Унга: «Эй хотиржам нафс, Раббингдан рози бўлган ҳолда қайт!» деган хушхабар берилади.
Осий руҳ: Тўқилган жун ичидан тиканли симни суғургандек азоб билан, юз ва орқаларига уриб суғуриб олинади. У энди ортга қайтишни ялиниб сўрайди, аммо эшиклар ёпилган…