Жиннихонадан 412 бемор қочди, аммо ортга 628 киши бўлиб қайтди!

Тасаввур қилинг, шифохона эшиги очиқ қолиши оқибатида 412 нафар руҳий хаста кўчага қочиб кетди. Бош шифокор ва тизим ваҳимада. Агар улар топилмаса, катта жазо кутмоқда. Шунда бир донишманд шифокор чиқиб, кутилмаган, ақл бовар қилмас режани таклиф қилади.

У кўчага чиқиб, ўзини поезддек тута бошлайди: қўллари билан ҳаракатлар қилиб, «чух-чух-чух» дея шаҳар кўчаларини айланади. Натижа эса тиббиёт тарихига кирди — кечга яқин шифохона ҳовлисига улкан «инсон-поезд» кириб келди. Аммо энг даҳшатли ва кулгили шок ҳали олдинда эди: беморлар қайта санаб чиқилганда, уларнинг сони 412 эмас, 628 нафар эканлиги маълум бўлди! Тоза ҳавода айланиб юрган 216 нафар «соғлом» фуқаро ҳам ҳеч қандай саволларсиз, шунчаки оломонга қўшилиб, «вагон» бўлиб шифохонага кириб келганди.

🧠 Мен бу ҳолатда нима деб ўйлаган бўлардим?

Бу воқеа шунчаки кулгили воқеа эмас. Бу — жамиятнинг энг заиф нуқтаси, яъни «Оломон эффекти» (Bandwagon effect) ва критик фикрлашнинг йўқлигидир.

Инсонлар кўпинча олдинда кетаётган етакчининг кимлигини, у қаерга бораётганини ва мақсади нима эканлигини суриштириб ўтирмайдилар. Агар жараён қизиқарли, шов-шувли ёки оммавий бўлса, унга кўр-кўрона эргашиш инстинкти уйғонади. Бугунги рақамли дунёда, ижтимоий тармоқлардаги трендлар, фейк хабарлар ва вирусли контентлар ҳам айнан шу «чух-чух» эффекти асосида ишлайди. Бир одам бошлайди, қолганлар эса суриштирмай орқасидан вагон бўлади.

🛠 Агар мен ўша бош шифокор ўрнида бўлганимда қандай йўл тутардим?

Агар мен ўша вазиятда қарор қабул қилувчи раҳбар бўлганимда, қуйидаги 3 та стратегик қадамни амалга оширган бўлардим:

1. Келганларнинг ҳаммасини текширувдан ўтказиш (Ташхис): Шифохонага вагон бўлиб кириб келган 216 нафар «янги меҳмон»ни дарҳол қўйиб юбормасдим. Чунки соғлом фикрлайдиган одам ҳеч қандай сабабсиз кўчада бегона одамнинг орқасидан поезд бўлиб юрмайди. Уларнинг ичида яширин руҳий касаллиги бор ёки қаттиқ стрессдаги инсонлар бўлиши мумкин. Бу жамиятнинг умумий руҳий ҳолатини ўрганиш учун тайёр тадқиқот майдони!

2. Медиа ва Маркетинг кампанияси: Бу воқеани бутун дунёга тренд даражасига олиб чиқардим. Бу тиббиёт масканининг нафақат муаммони креатив ҳал қилгани (шифокорнинг гениал режаси), балки оммавий психологияни қанчалик яхши билишини исботловчи реклама кампаниясига айланарди.

3. «Поезд ҳайдаган» шифокорни рағбатлантириш: Стандарт фикрлайдиган юзлаб полициячилар қила олмаган ишга, ностандарт ва креатив ёндашган шифокорни бош тиббий маслаҳатчи этиб тайинлаган бўлардим.