Украинадаги урушда Россия армияси сафида жанг қилган 200 дан ортиқ ўзбекистонлик ҳалок бўлган
BBC ва “Медиазона” эълон қилган суриштирув материалига кўра, Украинадаги урушда Россия томонида жанг қилиб ҳалок бўлган камида 3 589 нафар хорижликнинг шахсига аниқлик киритилган. Шулардан 229 нафари Ўзбекистон фуқароларидир.
Маълум қилинишича, кўнгиллилар жамоаси билан биргаликда юритилаётган ҳалок бўлганларнинг рўйхатида ҳозирда Россия армиясининг 233 033 нафар ҳарбий хизматчисининг исми мавжуд. Улардан 1285 нафари хорижий давлатлар фуқаролари бўлиб, уларнинг ўлимини очиқ манбалар: ҳукуматлар баёнотлари, қариндошларнинг ижтимоий тармоқлардаги постлари ёки қабрлар ва ҳарбий мемориалларнинг фотосуратлари асосида тасдиқлашга муваффақ бўлинди.
Яна 2304 нафар Шимолий Корея аскари 2024 йил август ойида Украина Қуролли кучларининг Курск вилоятига уюштирган ҳужуми пайтида Россия томонида жанг қилиб ҳалок бўлган. Уларнинг маълумотларини BBC Корея хизмати Пхеняндаги ҳалок бўлганлар хотирасига бағишланган янги ҳарбий мемориалнинг расмий фотосуратлари ва сунъий йўлдош тасвирларини ўрганиб чиқиб аниқлаган.
Қайд этилишича, Украинада Россия томонида жанг қилган хориж фуқаролари талафотининг ҳақиқий рақамлари бундан анча юқори. Ушбу исмлар рўйхатини тузишда Украина томонининг маълумотларидан ва Ғарб разведкасининг нашрларидан фойдаланилмаган. Россия томонида жанг қилган хорижликларнинг умумий сони (тирик қолганларни ҳам ҳисобга олганда) бир неча баравар кўп.
NATO’дагиларнинг ҳисоблашича, Россия кучлари таркибида 44 та давлатдан тахминан 24 минг нафар хорижлик ёлланма аскар жанг қилмоқда. Бу ҳақда альянснинг юқори мартабали мулозими Анқарада бўлиб ўтган саммитда BBC га маълум қилган. Унинг сўзларига кўра, уларнинг аксарият қисмини Африка давлатларидан бўлганлар ташкил этади.
2022 йил ўрталаридан 2023 йил охиригача Россия томонида жанг қилган хорижликларнинг асосий қисмини қамоқхоналардан фронтга жалб этилган маҳбуслар ташкил этган. Уларга 6 ёки 12 ойлик жанговар ҳаракатларда иштирок этиш эвазига қамоқдан озод этилиш таклиф қилинган. Аввалига бу билан “Вагнер” хусусий ҳарбий компанияси, кейинчалик эса Россия Мудофаа вазирлиги шуғулланган.
Ушбу схема, биринчи навбатда, собиқ СССР давлатлари фуқароларига, айниқса, Марказий Осиёдан бўлганларга дахл қилган. Масалан, Тожикистон ва Ўзбекистоннинг ҳалок бўлган фуқароларининг ярмидан кўпи Россиядаги озодликдан маҳрум қилиш жойларидан фронтга йўл олган.
Украинадаги урушда энг кўп фуқаролари Россия армияси сафида ҳалок бўлган МДҲ давлатлари Ўзбекистон (229 қурбон), Тожикистон (199 қурбон) ва Озарбойжон (108 қурбон) ҳисобланади.
Украинада Россия учун энг кўп фуқаролари ҳалок бўлган бошқа хориж давлатларга Шимолий Корея (2304 қурбон), Непал (72 қурбон), Куба (20 қурбон) киради.
Ҳуқуқ ҳимоячиларининг фикрига кўра, 2025 йилнинг ўрталаридан бошлаб собиқ СССР давлатларидан Россияга борган меҳнат мигрантларига нисбатан янги босим тўлқини кузатилмоқда. Уларга урушда қатнашиш эвазига, масалан, мамлакатга кириш тақиқини олиб ташлаш, тезлаштирилган тартибда фуқаролик бериш ёки депортация қилиш қарорини бекор қилиш ваъда қилинмоқда.
