АҚШ Эронга зарба беришни қолдириши мумкин
АҚШ Президенти Дональд Трамп ҳарбий эскалация таҳдидлари ва Теҳрон билан келишувга эришиш уринишлари ўртасида мувозанат сақлашга ҳаракат қилмоқда. Москва Яқин Шарқ институти таҳлилчиларининг баҳолашича, 3 ноябрда ўтказиладиган оралиқ сайловларга қадар Эронга қарши кенг кўламли зарба берилиши эҳтимоли жуда паст, бироқ энг хавфли давр ноябрь ойининг иккинчи ярмида бошланиши мумкин. Мутахассисларнинг таъкидлашича, якуний қарор Трампнинг чекига тушади, унинг атрофидаги мулозимлар эса урушни давом эттириш баҳоси, унинг мақсадлари ва эҳтимолий оқибатлари борасида баҳслашмоқда.
АҚШ маъмурияти ичидаги қарашлар турлича:
Марко Рубио (Давлат котиби): Дипломатик ечим тарафдори бўлиб, узоқ давом этадиган можародан хавотирда.
Пит Хегсет (Мудофаа вазири): Кенг кўламли ҳарбий вариантлар тўпламини сақлаб қолишни талаб қилмоқда.
Штаб бошлиқлари бирлашган қўмитаси: Кўп миқдорда ўқ-дорилар сарфланиб захиралар камайиши, тинч аҳоли орасидаги йўқотишлар ва Форс кўрфази мамлакатларининг энергетика инфратузилмасига берилиши мумкин бўлган жавоб зарбаларидан огоҳлантирмоқда.
Оқ уй қарорига ички сиёсий омиллар ҳам кучли таъсир кўрсатмоқда. Таҳлилда келтирилган сўровнома маълумотларига кўра, америкаликларнинг атиги 34 фоизи Эронга зарба беришни қўллаб-қувватлаган, 69 фоизи эса уруш қилинган харажатларни оқламади деб ҳисоблайди. Бензин нархининг ошиши ҳам овоз бериш арафасида администрация рейтингларига қўшимча зарба бўлмоқда. Бироқ сайловлардан сўнг Трамп учун сиёсий чекланмалар юмшаши ва минтақада АҚШ ҳарбий гуруҳини кенгайтириш давом этиши мумкин.
Институт прогнозига кўра, 3 ноябргача кенг кўламли зарбалар тўлқини юз бериши эҳтимоли тахминан 6 фоизни ташкил этади, энг хавфли босқич эса ноябрь охири ва декабрь ойларига тўғри келади. Эҳтимолий сценарийлар орасида — босим остида музокараларни давом эттириш, Эрон инфратузилмасига қарши чекланган ҳарбий операция ёки кенгроқ эскалация бор. Шу билан бирга, йил охиригача Вашингтон кенг кўламли ҳужумларни қайта бошламай, қамал ва дипломатик савдони давом эттириши эҳтимоли ҳам сақланиб қолмоқда.
Шу тариқа, оралиқ сайловлар янги ҳужум учун тўсиқ эмас, балки унинг муддатларини белгилаб берувчи омилга айланиши мумкин. Трамп музокаралар столи атрофида ён беришга эришишни афзал кўрадими ёки ультиматумни ҳарбий куч билан мустаҳкамлашга қарор қиладими — асосий масала шунда бўлиб қолмоқда.
