Саҳнадаги «Қиролича» ва солиқдан қочган «Ҳожи она» Юлдуз Усмонова концерти!..

Тошкентнинг қоқ марказида, «Халқлар дўстлиги» саройида яна ўша шов-шув, яна ўша тирбандлик. Ўзбекистон Примадоннаси, халқ артисти ва ниҳоят Ҳожи она Юлдуз Усмонова ўзининг 15 кунлик концерт марафонини ўтказмоқда. Саҳнада — миллионлаб маблағ эвазига қурилган декорациялар, чироқлар шоуси ва жонли ижро заҳмати. Аммо бу ялтироқ парда ортида оддий халқнинг кўзига кўринмайдиган аччиқ саволлар ва баҳсли қарашлар бор.

Муқаддас унвон ва саҳна энергияси

Юлдуз Усмонова — нафақат санъаткор, балки яқинда Муқаддас Умра ва Ҳаж амалларини адо этиб қайтган Ҳожи она. Халқ бу унвон эгасидан вазминлик, маънавий ўрнак ва дунёвий ташвишлардан бироз юқорироқ туришни кутади. Бироқ саҳнадаги Юлдуз — ҳамон ўша исёнкор, ҳамон ўша «олов». Унинг концертида ҳиссиётлар шу қадар жўш урадики, баъзан «Ҳожи она» деган мақом ва саҳнадаги рақслар ўртасидаги масофа ўқувчини ўйга толдиради. Бу мазмунлар мувозанатини топиш — Примадоннанинг энг катта ички курашидек гўё.

«Халқнинг пули халққа қайтсин, аммо солиқсизми?»

Концертлар аншлаг билан ўтмоқда. Чипта нархлари арзон эмас. Минглаб одамлар севимли хонандасини кўриш учун жамғармаларини сарфламоқда. Мана шу нуқтада энг оғриқли масала кўндаланг бўлади: Санъаткор ва Давлат хазинаси.

Яқиндагина санъаткорларга даромад солиғи жорий этилиши ҳақидаги хабарларга Юлдуз Усмонова кескин норозилик билдирган эди. Унинг фикрича, санъаткор «тайёр давлат ишида» ўтиргани йўқ, у ўз аравасини ўзи тортади. Аммо савол туғилади:

• Оддий мактаб ўқитувчиси ёки шифокор олаётган арзимас маошидан тийин-тийинигача солиқ тўлайди-ю, бир кечада миллиардлаб айланма қиладиган «юлдузлар» нега четда туриши керак?

• Давлатнинг йўлидан юриб, давлатнинг залларида концерт бериб, давлатнинг ҳимоясидан фойдаланиб, хазинага ҳисса қўшмаслик қайси адолат мезонига тўғри келади?

Миллионлар қаерга кетмоқда?

Битта концертнинг чипталаридан тушадиган маблағ оддий ўзбекистонликнинг бутун умрлик маошидан кўп бўлиши мумкин. Юлдуз Усмонова солиқларга қарши чиқиб, санъатнинг «оғир меҳнати»ни рўкач қилади. Бироқ, Ҳожи она сифатида у адолат ва ҳаққоният ҳақида кўп гапиради. Хўш, адолат фақат саҳнада қўшиқ бўлиб куйланиши керакми ёки қонун олдидаги мажбуриятларда ҳам кўриниши лозимми?

Хулоса ўрнида

Юлдуз Усмонованинг концерти — бу катта байрам, баҳорги энергия. Буни ҳеч ким инкор этмайди. У ҳақиқий меҳнаткаш санъаткор. Аммо унинг солиқ тўлашдан бош тортиши ва буни «санъаткорнинг ҳаққи» деб даъво қилиши — тизимли инқироздир.

Биз қачонгача «юлдузларни» қонундан устун қўямиз? Ҳожи оналик мақоми нафақат ибодатда, балки фуқаролик мажбуриятида ҳам ҳалолликни талаб қилмайдими? Концерт тугайди, чироқлар ўчади, аммо халқнинг қалбида бир савол қолади: Сиз куйлаган адолат қачон Давлат хазинасигача етиб боради, Примадонна?