Болаликка «қулф» солинади!..
Ижтимоий тармоқлардаги эркинлик даври тугамоқда. Энди интернет оламига кириш учун шунчаки «туғилган йилини кўрсатиш» кифоя қилмайди — Европа қатъий назорат тизимини ишга туширди.
Еврокомиссия вояга етмаганларни виртуал оламнинг хавфли таъсиридан ҳимоя қилиш мақсадида махсус ёшни текшириш иловасини (Age Verification App) расман тақдим этди. Бу шунчаки тавсия эмас, балки рақамли авлод устидан ўрнатиладиган янги фильтр бўлиши кутилмоқда.
🇨🇾 Кипр — Биринчи «тажриба майдони»
Кипр Республикаси ушбу тизимни амалиётга татбиқ этувчи илк давлатлардан бирига айланди. Мамлакат президенти кескин баёнот билан чиқди: эндиликда Кипрда ижтимоий тармоқлардан фойдаланиш ва шахсий аккаунт яратиш учун минимал ёш 15 ёш этиб белгиланади.
🛑 Бу нимани англатади?
Агар илгари болалар ота-онасининг электрон почтаси ёки ёлғон туғилган сана билан Instagram ёки TikTok’дан рўйхатдан ўта олган бўлса, энди бунинг иложи қолмайди:
-
Биометрик назорат: Илова фойдаланувчининг ёшини юз тузилиши ёки расмий ҳужжатлар орқали тасдиқлайди.
-
Қатъий чеклов: 15 ёшга тўлмаганлар учун виртуал эшиклар бутунлай ёпилади.
-
Назорат механизми: Бу тизим нафақат болаларни, балки контент берувчи платформаларни ҳам улкан масъулият остига қўяди.
Бу қарор жамиятда икки хил қарашни келтириб чиқармоқда. Бир томондан, бу «болаларни виртуал тубанлик ва кибербуллинг офатидан қутқариш» бўлса, иккинчи томондан, инсон ҳуқуқлари фаоллари буни «рақамли сегрегация» ва шахсий маълумотларнинг тўлиқ назорат қилиниши, деб баҳоламоқда.
Европанинг бу қадами тез орада бутун дунёга, жумладан, Марказий Осиёга ҳам таъсир қилиши мумкин. Савол туғилади: бизнинг жамият 15 ёшгача бўлган болаларни ижтимоий тармоқлардан бутунлай узиб қўйишга тайёрми?
