«Ўзбекнинг тўйи — ким учун зиёфат?»

Ўзбек тўй деса, бор-будини беради. Тўй қилиш — мақсад, муддао, ҳатто яшашдан маънога айланган. Аммо охирги йилларда тўйларимиз қувонч маросимидан кўра, кимнингдир чўнтагини қабартирадиган ва бошқаларнинг ҳасадини қўзғайдиган «шоу-бизнес»га айланиб қолмадими? Келинг, ҳисоб-китоб қиламиз: бу дабдабадан кимга фойда-ю, кимга зиён?

1. Тўйхоналар ва «Соққа» санъати

Тўйхона эгалари учун сизнинг бахтингиз эмас, «стол»нинг нархи муҳим. Сиз йиллаб Россиянинг совуғида ёки қурилишларда тер тўкиб топган пулингизни тўйхона эгаси бор-йўғи 4 соат ичида «супуриб» олади. Сиз «орзу-ҳавас» деб атаган дабдаба вс аслида бошқалар учун шунчаки бизнес лойиҳадир. Бир кечада совуриладиган миллионлар эвазига битта ёш оиланинг уй-жой ёки таълим муаммосини ҳал қилиш мумкин эди.

2. «Love Story»дан «Art-Show»гача

Илгари тўйга санъаткор келса, тўй файзли ўтарди. Ҳозир эса тўйлар «концерт»га айланиб кетди. Ўнлаб камералар, кранлар, дронлар, махсус эффектлар… Худди Голливуд фильми суратга олинаётгандек. Келин-куёв бахтдан сархуш бўлиш ўрнига, операторнинг «тўхта, бошқатдан юр», «бундай қара» деган буйруқларини бажариш билан банд. Биз бахтни ҳис қилишни эмас, бахтли кўринишни ўрганиб олдик.

3. Меҳмонлар: «Еб кетди, демасин» ваҳимаси

Тўй эгасининг энг катта қўрқуви — меҳмоннинг кўнгли эмас, қорни. «Гўшти кам бўлиб қолмасин», «дастурхонда жой қолмасин». Аммо ўша меҳмон тўйдан чиқиб, «оши бироз қаттиқроқ экан» ёки «фалончининг тўйи бундан зўр бўлувди» деб кетиши — аччиқ ҳақиқат. Биз рози қилмоқчи бўлган «одамлар» аслида бизнинг қарзларимизни тўлаб беришмайди.

4. Тўйдан кейинги «қиёмат»

Дабдабали тўй ўтади, чироқлар ўчади, меҳмонлар тарқалади. Эртасига эса уй эгаси бошини чангаллаб ўтиради. Олинган қарзлар, банкдаги кредитлар, «қўни-қўшнидан олинган» пуллар…

• Натижа: Янги келин-куёв ҳали бир-бирини танимай туриб, рўзғордаги етишмовчилик ва қарз туфайли уришишни бошлайди. Мустаҳкам оила ўрнига «қарз устига қурилган вайрона» пайдо бўлади.

Таҳририятдан хулоса:

Тўй қилиш — бу жиноят эмас. Лекин куч етмайдиган дабдабага интилиш — ўзига ва келажагига қилинган хиёнатдир. Ҳақиқий зиёфат — бу дастурхоннинг тўкинлиги эмас, балки меҳмонларнинг самимияти ва икки ёшнинг қарзсиз, тинч ҳаёт бошлашидир.