Эй-й, ялпизни қудратини билмайсанларда! Билганларингда борми?!
Ялпиз (Мята) — Асаб ва ҳазм тизими мададкори!..
Ялпиз қадим замонлардан бери «кўнгил ёриткич» сифатида машҳур. У нафақат жисмоний, балки руҳий чарчоқни олишда ҳам беқиёсдир.
1. Шифобахш хусусиятлари
-
Тинчлантирувчи таъсир: Асаб тизимини бўшаштиради, стресс ва хавотирни камайтиради. Уйқусизликдан азият чекадиганлар учун кечки пайт ялпизли чой ичиш жуда фойдали.
-
Овқат ҳазм қилиш: Қорин дам бўлиши (метеоризм), кўнгил айниши ва жиғилдон қайнашида ёрдам беради. У ошқозон мушакларини бўшаштириб, ҳазм жараёнини тезлаштиради.
-
Оғриқ қолдирувчи: Бош оғриғи ва мигрен пайтида ялпиз дамламаси ичиш ёки ялпиз мойини чаккага суртиш оғриқни енгиллаштиради.
-
Нафас йўллари: Шамоллаш пайтида бурун битишини очади ва томоқдаги яллиғланишни олади.
2. Қўллаш усуллари
Ялпизнинг фойдасини кўриш учун уни қуйидагича ишлатиш мумкин:
| Усул | Мақсад | Тайёрланиши |
| Ялпизли чой | Умумий тинчланиш ва ҳазм учун | Янги ёки қуритилган ялпиз баргларини одатдаги чой билан дамланади. |
| Ингаляция | Нафас йўлларини очиш учун | Қайнаган сувга ялпиз солиб, унинг буғидан нафас олинади. |
| Ялпизли сув | Тезкор тетиклик учун | Сувга ялпиз ва лимон солиб қўйилади (айниқса ёзда чанқоқни яхши босади). |
3. Кимларга эҳтиёт бўлиш тавсия этилади?
Ҳар қандай шифобахш ўсимлик каби, ялпизнинг ҳам ўз «инжиқликлари» бор:
-
Қон босими паст бўлганлар: Ялпиз қон томирларини кенгайтириб, босимни янада тушириши мумкин.
-
Эркаклар учун: Ялпизни ҳаддан ташқари кўп ва доимий истеъмол қилиш эркаклик гормонлари фаоллигини бироз сусайтириши айтилади (аммо меъёрида зарар қилмайди).
-
Жиғилдон қайнаши (ГЭРБ): Баъзи одамларда ошқозон клапанини ҳаддан ташқари бўшаштириб, жиғилдон қайнашини кучайтириб юбориши мумкин.
Биласизми?
Ялпиз ҳиди диққатни жамлашга ёрдам беради. Агар ишингиз кўп бўлиб, миянгиз чарчаса, бир пиёла ялпизли чой ичинг ёки шунчаки янги ялпиз баргини ҳидланг — бу ақлий фаолиятни қайта тиклайди.
