Шиддат билан илғорлаган ҳолда, ўнталикка кириб олдик!.. Шу тезликда кетсак, ҳавомиз ифлосланиши биринчига ҳам чиқади!
IQAir халқаро ташкилотининг 2025 йил якунлари бўйича эълон қилган янги ҳисоботига кўра, сайёрамизда атмосфера ҳавосининг сифати ёмонлашишда давом этмоқда. Ҳужжатда Ўзбекистоннинг экологик кўрсаткичлари салбий томонга кескин ўзгаргани қайд этилган. Ўзбекистон ҳаво ифлосланиши даражаси бўйича дунёдаги 143 та давлат ичида 10-ўринни эгаллади. Қайд этиш жоизки, ўтган даврда мамлакатимиз ушбу рейтингда 19-поғонада қайд этилган эди. Бу кўрсаткич соҳадаги вазиятнинг долзарблигини кўрсатади.
Жаҳондаги 124 та пойтахт шаҳарлар ичида Тошкент ифлосланиш даражаси бўйича 12-ўринда қайд этилди. Тадқиқотда иштирок этган мамлакатларнинг 91 фоизида ҳаво сифати Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) томонидан белгиланган хавфсизлик меъёрларидан юқори экани аниқланган.
Ҳисобот муаллифларининг таъкидлашича, ҳаво сифатининг ёмонлашишига қуйидаги омиллар бевосита таъсир кўрсатмоқда:
Глобал исиш ва атмосфера циркуляциясининг ўзгариши чанг бўронларининг кўпайишига сабаб бўлмоқда.
2025 йилдаги кутилмаган совуқ ҳаво оқимлари энергия истеъмолининг ортиши ва иссиқлик манбаларидан чиқувчи чиқиндиларнинг кўпайишига олиб келган.
Дунё миқёсида фақатгина 13 та ҳудуд, жумладан, Эстония ва Исландия ЖССТнинг тоза ҳаво стандартларига тўлиқ жавоб бериши аниқланган. Океания минтақаси эса энг тоза шаҳарлар улуши бўйича (61%) етакчилик қилмоқда.
Мутахассислар вазиятни яхшилаш учун реал вақт режимида ҳаво сифатини мониторинг қилувчи тизимларни кенгайтиришни ва «яшил» технологияларга ўтишни жадаллаштириш зарурлигини таъкидламоқдалар.
