Қулупнайни енг ва сизга касалхона эшиклари очиқ!..
Баҳор келиши билан бозорларда кўз қамаштирувчи, катта-катта ва қип-қизил қулупнайлар пайдо бўлади. Бироқ, ширин таъм ортида яширинган хавфдан хабарингиз борми? Мутахассислар ҳозирги қулупнайларнинг аксариятини «кимёвий бомба» деб аташмоқда.
Нима учун улар хавфли?
-
Нитратлар ва ўғитлар тўплами: Қулупнайни тезроқ етилтириш ва ҳажмини катта қилиш учун фермерлар азотли ўғитлардан меъёридан ортиқ фойдаланишади. Бундай мева танага тушгач, нитратлар нитритларга айланади ва қоннинг кислород ташиш хусусиятини бўғиб қўяди.
-
Пестицидлар «қироли»: Қулупнай юмшоқ мева бўлгани учун унга тез ҳашарот тушади ва моғор босади. Уни сақлаб қолиш учун ишлатиладиган кимёвий воситалар (фунгицидлар) мева ичигача сингиб кетади. Уларни ювиш билан чиқариб юбориб бўлмайди!
-
Аллергия ва ошқозон душмани: Таркибидаги кимёвий моддалар сабабли, ҳозирги қулупнайлар кучли аллергик реакция, терида тошмалар ва ошқозон-ичак тизимининг жиддий заҳарланишига (диарея, қусиш) сабаб бўлмоқда.
Қандай қилиб заҳарли қулупнайни таниш мумкин?
-
Ҳаддан ташқари катта ҳажм: Табиий қулупнай одатда ўртача ёки кичик бўлади. Ҳаддан ташқари улкан ва бир хил шаклдаги қулупнайлар гормонлар белгисидир.
-
Ҳиднинг йўқлиги: Агар қип-қизил қулупнайдан ўзига хос «хушбўй ҳид» келмаса, демак у кимёвий йўл билан қизартирилган.
-
Ранги ва доғлари: Мева юзасида шубҳали қора нуқталар ёки ҳаддан ташқари ялтироқлик бўлса, эҳтиёт бўлинг.
-
Уруғлари: Агар мева юзасидаги майда уруғчалар чуқур ботмаган, балки бўртиб чиққан бўлса, бу меванинг «кимё» билан тўйинганидан далолат беради.
Мутахассислар маслаҳати:
Ҳақиқий, табиий ва фойдали қулупнай пишиши учун камида май ойининг охирини кутиш керак. Айниқса, ёш болаларга ва ҳомиладор аёлларга ҳозирги «пластик» қулупнайларни бериш ўта хавфли!
