С витамини бўйича «яширин чемпион»: Нега лимонни тахтдан тушириш вақти келди?
Биз ёшлигимиздан бир гапга ўрганиб қолганмиз: «Грипп бўлдингми — лимонли чой ич, унда С витамини кўп». Аммо илм-фан бир жойда тўхтаб турмайди. Бугун биз С витамини борасидаги эскирган қарашларни парчалаймиз ва ҳақиқий «витаминлар қироли» билан танишамиз. Лимон, узр, лекин сен энди чемпион эмассан!
С витамини нега керак?
Бу витамин шунчаки иммунитет эмас. У — организмимиздаги асосий «қурувчи». Усиз коллаген ишлаб чиқарилмайди (демак, тери тез қарийди), қон томирлари заифлашади ва темир моддаси ўзлашмайди. Энг муҳими, у кучли антиоксидант бўлиб, ҳужайраларимизни «занглашдан» (саратон ва бошқа касалликлардан) ҳимоя қилади.
Тахтнинг янги эгаси: Киви!
Кўпчиликни ҳайратга соладиган ҳақиқат: Киви таркибидаги С витамини миқдори лимон ва апельсиндан камида 3 баравар кўп! Агар рақамларга қарасак (100 гр маҳсулотда):
-
Киви: 92–100 мг С витамини;
-
Апельсин: 50–53 мг;
-
Лимон: 40–50 мг.
Бу дегани, кунига бор-йўғи биттагина киви ейиш орқали сиз организмингизнинг С витаминига бўлган бир суткалик эҳтиёжини тўлиқ қоплайсиз. Лимонни эса бу миқдор учун камида 3-4 тасини (пўстлоғи билан!) ейишга тўғри келади.
Нега айнан Киви энг яхши танлов?
-
Термик ишлов берилмайди: С витамини иссиқликда тез парчаланади. Лимонни қайноқ чойга солиб ичганимизда, ундаги витаминларнинг ярмидан кўпи ўлади. Киви эса хомлигича ейилади, демак, витаминлар тирик ҳолда организминггизга киради.
-
Шакар миқдори кам: Бошқа цитрус меваларига қараганда кивида қанд миқдори паст, бу эса вазн йўқотмоқчи бўлганлар ва қандли диабети борлар учун ҳам хавфсиз демакдир.
-
Е витамини билан қўшилиши: Кивида С витаминидан ташқари Е витамини ҳам бор. Бу иккита «гўзаллик витамини» бирлашганда терини ёшартириш ва юракни қувватлантириш бўйича мўъжиза яратади.
«Чемпионлар» рўйхати (Сиз билмаган фактлар)
С витамини бўйича рейтингда лимон ҳатто биринчи бешликка ҳам кирмайди. Мана ҳақиқий етакчилар:
-
Наъматак (Шиповник): Қуритилганида С витамини миқдори рекорд даражада.
-
Булғор қалампири (қизил): Сабзавотлар ичида тенгсиз.
-
Киви: Мевалар ичида энг қулай ва кучли манба.
-
Қора смородина: Табиий антисептик.
Хулоса ўрнида:
Соғлиқни тиклаш учун дорихонага югуришдан олдин бозорга кириб, бир килограмм киви олинг. Бу нафақат арзонроқ, балки мазалироқ ва фойдалироқ. Лимонни эса чой учун қолдиринг, С витаминини эса «чемпион»дан олинг!
