Маишат ва кайфу сафонинг расволиклари
Инсонни ҳайвондан ажратиб турадиган асосий мезон — ақл ва иродадир. Бироқ бугунги глобаллашув ва енгил-елпи ҳаёт тарзи тарғиб қилинаётган асрда кўплар «дунёга бир марта келаман» деган сохта шиор остида маишат ва кайфу сафо ботқоғига ботмоқда. Оний лаззатлар ортидан қувиш эса, пировардида, инсон ҳаётини расволик ва маҳкумликка олиб келади.
1. Нафс қуллиги: Тилла занжирбандлик
Кайфу сафога берилган одам ўзини «эркин яшаяпман» деб ҳисоблайди, аслида эса у ўз нафсининг энг ожиз қулига айланиб бўлган бўлади. Бугун ичкилик, эртага қимор ёки заҳарли моддалар, индинга эса енгил ҳаёт кетидан қувиш инсон онгини шу даражада заҳарлайдики, у оиласи, масъулияти ва ўзлигини унутади. Тезкор ҳаваслар ўтиб кетгач эса, фақатгина маънавий бўшлиқ ва вайронагарчилик қолади.
2. Оилаларнинг барбод бўлиши ва тирик етимлар
Маишатпарастликнинг энг катта зарбаси ҳамиша оилага тегади. Уйдан ҳаловатни, баракани қочириб, кўчадаги сохта алдовларга учган кимсалар ўз жуфти ва фарзандлари олдидаги муқаддас бурчини унутадилар.
-
Ишончнинг йўқолиши: Бир лаҳзалик ҳузур деб йиллар давомида қурилган ишонч ва ҳурмат саробга айланади.
-
Тирик етимлик: Ота ёки онанинг кайфу сафо ортидан юриши натижасида фарзандлар меҳрдан ва тўғри тарбиядан маҳрум бўлади. Бу эса жамиятда янги бир бахтсиз авлоднинг шаклланишига йўл очади.
3. Моддий ва маънавий инқироз
«Кайфнинг сафоси оз — жафоси кўп,» дейди донишманд халқимиз. Маишатбозлик ҳеч қачон текин бўлмайди. У инсондан нафақат соғлиқни, балки бор-будини ҳам тортиб олади:
-
Йиллар давомида пешона тери билан топилган мол-мулк, уй-жой ва машиналар бир неча кечалик маишатлар учун совурилади.
-
Қарз ботқоғига ботиш ва оқибатда жиноят кўчасига кириб қолиш ҳам айнан шу расволикнинг бевосита маҳсулидир.
Аччиқ ҳақиқат: Кайфу сафо давраларида ёнингизда турган «улфатлар» ва сохта дўстлар, чўнтак бўшаб, обрў тўкилган илк сониялардаёқ сиздан юз ўгирадилар. Расволик ботқоғида эса инсон фақат ўзи ёлғиз қолади.
4. Виждон азоби ва инсонийликни йўқотиш
Маишатнинг энг даҳшатли оқибати — виждоннинг ўлишидир. Тўхтовсиз кўнгилхушликлар инсон қалбини тошга айлантиради. У бошқаларнинг дардига, яқинларининг кўз ёшига бефарқ бўлиб қолади. Кўз олдида фақат кейинги лаззат манбаи туради. Бу эса тирик мурдага айланиш демакдир.
Хулоса: Ҳақиқий ҳаловат қаерда?
Инсон ҳаётининг гўзаллиги ўткинчи сохта туйғуларда эмас, балки ҳалол меҳнатда, оилавий хотиржамликда ва тоза виждондадир. Маишат ва кайфу сафонинг охири ҳамиша пушаймонлик, шармандалик ва расволик билан тугайди. Бу йўлдан ўз вақтида қайта олиш, нафсни жиловлай билиш — ҳақиқий мардликдир.
