Туркия: ажойиботларга бой сув ости манзиллари
Бугунги кунда кўплаб сайёҳлар фақат денгиз бўйида дам олиш билан чекланмай, янги ерларни кашф этиш ва сув ости оламини ўрганишга интилмоқда. Дайвинг, яъни сув остига шўнғиш туризми бозорига оид таҳлил натижаларига кўра, фаол дам олишни афзал кўрувчиларнинг 65 фоиздан ортиғи сув машғулотларига, жумладан, аквалангда шўнғишга қизиқиш билдирган. Бу эса ёзги ҳордиқда фаол ва мазмунли саргузаштларга бўлган талаб ортиб бораётганини кўрсатади.
Шарқ ва Ғарб чорраҳасида жойлашган, уч томондан денгизлар билан ўралган Туркия Ўрта ер денгизи ва Эгей минтақасидаги дайвинг йўналишлари билан ҳам эътибор тортади. Бу ҳудудлар турли даражадаги шўнғувчилар учун сув ости оламини яқиндан кўриш ва денгиз табиатини ўрганиш имконини беради.
Туркияда дайвинг мавсуми нисбатан узоқ давом этади. Шўнғиш ҳудудларининг хилма-хиллиги эса сув остидаги сеҳрли дунёни турли жиҳатдан кузатишга ёрдам беради. Дайвинг ишқибозлари қайиқдан денгиз қаърига шўнғиши, тарих изларини сақлаган кема қолдиқларини кўриши, сув остидаги ғор ва даралар бўйлаб ҳаракатланиши мумкин. Мамлакатда тажрибали мутахассислар фаолият юритадиган дайвинг марказлари ва ўқув курслари ҳам мавжуд.
Турк Ривиерасидаги энг яхши шўнғиш ҳудудлари
Туркияда шўнғиш ҳақида сўз борганда, Турк Ривиерасининг муҳим марказларидан бири бўлган Анталия мамлакатдаги энг машҳур сув ости йўналиши сифатида тилга олинади. Уларнинг орасида эса дунёнинг энг яхши ўнта дайвинг маскани қаторига киритилган Каш соҳили алоҳида ўрин тутади.
Кашдан Калькан ва Кемергача чўзилган бу минтақа тиниқ сувлари, сув остини аниқ кўриш имконияти ва бой денгиз экотизими билан ғаввосларни ўзига жалб этади. Бу ерда сув ҳаёти шу қадар жонлики, каретта-каретта тошбақалари, қора рангли кета балиқлари, Ўрта ер денгизи мушуги каби кўплаб денгиз ҳайвонларини кўриш мумкин.
Каш, шунингдек, Туркияда археологик дайвинг йўналишида ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Бесми ороли яқинидаги сув ости ҳудудларида қадимий амфоралар, лангарлар ва сопол хумлар каби тарихий топилмаларни учратиш мумкин.
Бундан ташқари, сунъий қоя ҳосил қилиш мақсадида атайлаб сув остига чўктирилган Дакота самолёти қолдиқлари ҳам ҳудуднинг эътиборли жиҳатларидан биридир. Ҳозирда бу ер уни қоплаётган оч рангли сув ўтлари туфайли сув ости фотосуратчилари учун қизиқарли манзилга айланди.
Яна бир диққатга сазовор ҳудуд — Канён бўлиб, у туннелга ўхшаш ғори билан машҳур. Бу ғор турли денгиз жонзотлари учун яшаш муҳити бўлиб хизмат қилади. Шунингдек, Канён чуқурлигида жойлашган тарихий Димитри кема қолдиқлари ҳам ғаввослар эътиборида.
Эгей денгизидаги дайвинг йўналишлари
Эгей соҳиллари ҳам дайвинг учун муҳим ҳудудлардан бири бўлиб, унинг шимолдан жанубгача чўзилган қисмида кўплаб шўнғиш манзиллари мавжуд. Айниқса, Муғла, Мармарис, Фетҳие, Датча ва Бодрум атрофидаги мусаффо сувлар, пана қўлтиқлар ҳамда сув остини аниқ кўриш имконияти дайвинг йўналишининг ривожланишига хизмат қилади.
Бодрумдаги Орак ороли, Деликли ғори, Пойраз қўлтиғи, шунингдек, Катта ва Кичик сувости қоялари шўнғиш учун муҳим ҳудудлар қаторига киради. Бу масканлар денгиз ҳаётининг хилма-хиллиги, шаффоф сувлари ҳамда турли даражадаги ғаввослар учун мос йўналишлари билан аҳамиятли.
Ойдин вилоятининг Кушадаси ҳудудида сувга ғарқ бўлган А300 Аирбус самолёти ўзига хос сунъий маржонқоя сифатида ажралиб туради. Бу объект сув ости муҳитини ўрганиш ва сунъий қояларнинг денгиз экотизимидаги ўрнини кузатиш нуқтаи назаридан қизиқиш уйғотади.
Тарих қаърига шўнғиш
Чаноққалъа Биринчи жаҳон уруши давридаги Галлиполи жанглари билан ҳам тарихий аҳамиятга эга. Шу боис бу ҳудудда кема қолдиқлари билан боғлиқ дайвинг йўналишлари алоҳида ўрин тутади. Галлиполи яримороли ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси дастлабки рўйхатига киритилган бўлиб, Биринчи жаҳон уруши давридан сақланиб қолган муҳим тарихий ҳудудлардан бири сифатида баҳоланади.
Ҳудуддаги 17 та шўнғиш нуқтасида СС Мило, Лундй ва ҲМС Лоуис каби кема қолдиқларини учратиш мумкин. Бу сув ости ёдгорликлари Галлиполи фронтининг тарихий қатламларини эслатиб туради. Шу жиҳатдан Чаноққалъадаги дайвинг нафақат фаол ҳордиқ, балки тарих билан боғлиқ тажриба сифатида ҳам аҳамият касб этади
