Туризм индустриясида инновацион технологиялар ва сунъий интеллект (Ўзбекистон тажрибаси)
Бугунги туризм оддий саёҳатдан анча узоқлашиб, тўлиқ рақамли экотизимга айланиб бормоқда. Энди сайёҳ йўлга чиқишдан олдин ҳаммасини телефон орқали ҳал қилади: йўналиш танлайди, меҳмонхона банд қилади, ҳатто борадиган жойининг виртуал кўринишини ҳам кўриб чиқади. Мана шу жараёнларнинг барчасида инновацион технологиялар ва сунъий интеллект асосий рол ўйнамоқда.
Ўзбекистон туризм соҳасида катта салоҳиятга эга мамлакат. Самарқанд, Бухоро, Хива, Шаҳрисабз каби тарихий шаҳарларимиз дунё сайёҳларини ўзига жалб қилиб келмоқда. Сўнгги йилларда эса бу салоҳиятни фақат тарихий обидалар эмас, балки замонавий технологиялар орқали ҳам дунёга танитиш йўлга қўйилмоқда.
Масалан, бугун сайёҳлар Ўзбекистонга келишдан олдин мобил иловалар ва рақамли платформалар орқали шаҳарлар билан танишиши мумкин. Сунъий интеллект асосида ишлайдиган тизимлар эса сайёҳнинг қизиқишига қараб энг мос маршрутларни таклиф қилади: кимдир тарихий жойларни, кимдир гастрономик туризмни, бошқаси эса табиат масканларини танлайди.
Шунингдек, туризм хизматларида чатботлар ва виртуал ёрдамчилар тобора кенг қўлланилмоқда. Улар 24/7 режимда сайёҳларга жавоб беради, йўналиш кўрсатади, брон қилиш жараёнини тезлаштиради. Бу эса инсон омилига боғлиқ вақт йўқотишларни камайтиради ва хизмат сифатини оширади.
Ўзбекистоннинг туризм стратегиясида рақамлаштириш муҳим ўрин эгаллайди. Президент қарорлари асосида туризм инфратузилмасини модернизатсия қилиш, электрон визалар тизимини соддалаштириш ва хизматларни рақамли платформаларга ўтказиш ишлари босқичма-босқич амалга оширилмоқда. Натижада мамлакатга келаётган сайёҳлар учун қулай муҳит яратилмоқда.
Яна бир муҳим жиҳат — сунъий интеллект орқали туристик оқимни таҳлил қилиш имконияти. Масалан, қайси фаслда қайси ҳудудга кўпроқ сайёҳ келаётгани, уларнинг қизиқишлари ва харажатлари каби маълумотлар таҳлил қилиниб, туризм сиёсатини янада самарали режалаштириш имконини беради.
Бундан ташқари, виртуал реаллик (ВР) ва 3Д технологиялар Ўзбекистон туризмини янги даражага олиб чиқмоқда. Сайёҳлар Самарқанд Регистони ёки Хива Ичан-Қалъани уйидан чиқмасдан туриб ҳам “виртуал саёҳат” орқали кўриб чиқиши мумкин. Бу эса мамлакатга бўлган қизиқишни янада оширади.
Шу билан бирга, технологиялар қанчалик ривожланмасин, туризмнинг асосий қиймати — бу жонли тажриба, миллий маданият ва меҳмондўстликдир. Сунъий интеллект эса фақат бу жараённи осонлаштирувчи восита бўлиб хизмат қилади, холос.
Ўзбекистон туризм индустрияси анъанавий қадриятлар ва замонавий технологиялар уйғунлашган янги босқичга чиқмоқда. Инноватсион ечимлар ва сунъий интеллект эса бу соҳани янада қулай, тезкор ва жаҳон бозорида рақобатбардош қилишга хизмат қилмоқда.
Тошкент давлат иқтисодиёт университети катта ўқтувчиси Абсаламова Г.Б.
