Марс метеоритида илк бор гранат минерали аниқланди
Халқаро олимлар гуруҳи Марсдан келиб чиққан метеорит намунаси таркибида илк бор гранат минералини аниқлади. Мутахассисларнинг фикрича, ушбу кашфиёт Қизил сайёранинг геологик тарихи ҳақидаги қарашларни кенгайтириши мумкин.
Тадқиқот доирасида Канададаги Онтарио Қироллик музейи коллекциясида сақланаётган NWA 8171 метеорити ўрганилди. Дастлаб олимлар мазкур минерални Марсда кенг тарқалган пироксен деб ҳисоблашган. Аммо электрон микроскопия ва лазер спектроскопияси ёрдамида ўтказилган қўшимча таҳлиллар унинг аслида гранат эканини кўрсатди.
Гранат Ер сайёрасида яхши маълум бўлган минерал бўлиб, одатда юқори ҳарорат ва кучли босим шароитида ҳосил бўлади. Шу боис унинг Марсга тегишли намунада топилиши сайёрада ўтмишда кучли геологик жараёнлар юз берган бўлиши мумкинлигидан дарак беради.
Олимлар минералнинг пайдо бўлиши бўйича бир нечта эҳтимолий сценарийларни кўриб чиқмоқда. Уларга кўра, гранат йирик астероид зарбаси натижасида, магматик жараёнлар таъсирида ёки ушбу омилларнинг биргаликдаги таъсири туфайли шаклланган бўлиши мумкин. Шу билан бирга, минерал Марсдан ташқарида ҳосил бўлиб, кейинчалик бошқа метеорит орқали сайёрага келиб тушган бўлиши эҳтимоли ҳам истисно қилинмаяпти.
Тадқиқотчилар гранатнинг аниқ келиб чиқишини аниқлаш учун кислород изотопларини ўрганиш зарурлигини таъкидламоқда. Бироқ бундай таҳлиллар ноёб намунанинг бир қисмига зарар етказиши мумкинлиги сабабли ишлар эҳтиёткорлик билан олиб борилмоқда.
Мутахассислар фикрича, ушбу топилма Марснинг геологик эволюциясини тушунишда муҳим аҳамият касб этади. Шунингдек, у сайёрада илгари ўйланганидан ҳам мураккаброқ ва юқори энергияли геологик жараёнлар кечган бўлиши мумкинлигини кўрсатади.
